Jaskra jest jedną z najczęściej występujących chorób oczu. Dochodzi w niej do nieodwracalnego zniszczenia nerwu wzrokowego, a w efekcie nawet do ślepoty. Na szczęście współczesna medycyna dysponuje wieloma metodami diagnostycznymi, które pozwalają na wykrycie schorzenia we wczesnym stadium i skuteczniejsze leczenie. Jedną z nich jest badanie HRT, czyli laserowa tomografia siatkówki, która pozwala ocenić wybrane struktury oka. W tym artykule wyjaśniamy, na czym dokładnie polega badanie wzroku HRT, jakie są wskazania oraz kiedy warto je wykonywać.
Badanie oka HRT, czyli laserowa tomografia siatkówki i tarczy nerwu wzrokowego, to nowoczesne, bezbolesne i nieinwazyjne badanie szeroko wykorzystywane m.in. w diagnostyce jaskry oraz jej monitorowaniu. Polega na skanowaniu wybranych struktur dna oka – tarczy nerwu wzrokowego oraz siatkówki – za pomocą lasera diodowego o długości fali 670 nm (zakres podczerwieni), a następnie stworzeniu „mapy” badanych elementów. Urządzenie Heidelberg Retina Tomograph generuje serię skanów na różnych głębokościach, co pozwala uzyskać trójwymiarowy, barwny obraz poszczególnych warstw. Umożliwia to bardzo dokładne odwzorowanie struktur oka, co czyni je jednym z kluczowych narzędzi stosowanych w okulistyce. Tomografia siatkówki powinna być zawsze wykonywana przez doświadczonego specjalistę. Jest to ważne, nieprawidłowo wykonane i zinterpretowane badanie stwarza bowiem ryzyko postawienia błędnej diagnozy.
Badanie wzroku HRT jest zalecane przede wszystkim pacjentom z jaskrą, zarówno w początkowym, jak i zaawansowanym stadium choroby. Jaskra prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego i stopniowego zaniku pola widzenia, co w konsekwencji może prowadzić nawet do całkowitej utraty wzroku. Wczesna diagnostyka jest więc kluczowa – pozwala wykryć zmiany, zanim pojawią się zauważalne objawy i wdrożyć skuteczne leczenie. Badanie HRT warto wykonywać u osób z grup podwyższonego ryzyka rozwoju jaskry, m.in. z niskim ciśnieniem krwi, migrenami, podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym bądź dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku jaskry. Tomografia komputerowa tarczy nerwu wzrokowego wykonywana jest także przy pojawieniu się objawów jaskry, takich jak:
Badanie wzroku HRT jest całkowicie bezbolesne, trwa zaledwie kilka minut i wykonuje je lekarz okulista. Pacjent siada przed aparatem, opierając głowę na podpórce, a urządzenie dokonuje pomiaru bez dotykania powierzchni gałki ocznej. W trakcie badania trzeba na chwilę powstrzymać się od mrugania oczami. Zazwyczaj nie jest wymagane rozszerzanie źrenic poprzez podanie kropli. Tomografię siatkówki i tarczy nerwu wzrokowego można powtarzać wielokrotnie, ponieważ urządzenie nie emituje szkodliwego promieniowania dla oka. Można ją wykonywać również dzieciom. Wyniki badania HRT ułatwiają okuliście interpretację stwierdzonych zmian, jednak pełna diagnoza jaskry powinna opierać się również na innych badaniach – ciśnienia wewnątrzgałkowego, pola widzenia itp.
Jak już zostało wspomniane, badanie oka HRT jest niezbędne do postawienia prawidłowej diagnozy i monitorowania leczenia jaskry. Czasami określa się, że pacjenci szczególnie zagrożeni jaskrą powinni wykonywać je raz na kwartał, jednak okres między skanami zależy od pacjenta, stopnia jaskry i tempa progresji ustalonego przez okulistę. Oprócz profilaktyki, diagnostyki i leczenia jaskry, HRT oka może pomóc w wykrywaniu i ocenie innych schorzeń, w tym:
Dodatkowo badanie wzroku HRT może być wykorzystywane do oszacowania stopnia zaawansowania retinopatii cukrzycowej.
