Panfotokoagulacja siatkówki to specjalistyczny zabieg laserowy stosowany w leczeniu zaawansowanych schorzeń siatkówki, przede wszystkim retinopatii cukrzycowej. Powoduje kontrolowane uszkodzenie obwodowej niedokrwionej siatkówki w celu zmniejszenia zapotrzebowania metabolicznego i produkcji VEGF, co zmniejsza ryzyko występowania objawów, a także stanowi ochronę przed dalszym pogarszaniem się widzenia. Zabieg nie przywraca utraconego wzroku, ale skutecznie zatrzymuje procesy chorobowe. W artykule omówimy szczegółowo, czym jest panfotokoagulacja siatkówki, kiedy stosuje się taką procedurę oraz jak przebiega zabieg krok po kroku.
Panfotokoagulacja siatkówki (PRP – Panretinal Photocoagulation) to małoinwazyjna metoda leczenia chorób siatkówki w zaawansowanym stadium. Wskazania to m.in. retinopatia cukrzycowa czy zakrzep żył siatkówki. Procedura polega na niszczeniu obszarów niedotlenionej siatkówki obwodowej, co zmniejsza produkcję VEGF – czynnika pobudzającego wzrost nieprawidłowych naczyń krwionośnych. Efektem jest zahamowanie lub regresja neowaskularyzacji i zmniejszenie ryzyka jej groźnych powikłań, takich jak krwotok doszklistkowy czy trakcyjne odwarstwienie siatkówki. Zabieg wykonywany jest na obwodzie siatkówki, z pominięciem jej centralnej części, która odpowiada za ostre widzenie.
Panfotokoagulację laserową wykonuje się głównie w sytuacjach, gdy dochodzi do poważnych zaburzeń w ukrwieniu siatkówki oka. Najczęściej dotyczy to chorób, które prowadzą do niedotlenienia i rozwoju patologicznych naczyń w obszarze siatkówki.
Do głównych wskazań należą:
Zabieg panfotokoagulacji laserowej jest procedurą ambulatoryjną i nie wymaga hospitalizacji. Całość trwa około 15-20 minut. Pacjent wraca do domu tego samego dnia.
Typowy przebieg zabiegu wygląda następująco:
Aby uzyskać optymalne efekty terapeutyczne, panfotokoagulacja laserowa może być przeprowadzona w kilku sesjach, w zależności od rozległości zmian oraz stopnia zaawansowania schorzenia. Zazwyczaj wykonuje się od 2000 do 3000 ognisk koagulacji rozłożonych na 2-3 sesje laserowania. W cięższych przypadkach może dojść do użycia nawet 5000 ognisk. O tym, ile trzeba będzie ich wykonać, zawsze decyduje lekarz.
Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym. Zazwyczaj nie jest bolesny, ale pacjent może odczuwać dyskomfort, szczególnie podczas aplikacji większej liczby impulsów laserowych. Odczucia te są z reguły przejściowe i ustępują po zakończeniu procedury. W razie potrzeby lekarz może dostosować intensywność zabiegu lub podzielić go na kilka sesji.
Jak każdy zabieg medyczny, panfotokoagulacja siatkówki może wiązać się z wystąpieniem działań niepożądanych. Do możliwych powikłań zalicza się m.in.:
W celu zminimalizowania ryzyka powikłań niezwykle istotna jest ścisła współpraca pacjenta z lekarzem prowadzącym oraz konsekwentne stosowanie się do wszystkich zaleceń przed i po zabiegu.
