Określenia „plusy” i „minusy” są powszechnie używane w odniesieniu do wad wzroku, jednak nie każdy wie, co tak naprawdę oznaczają. W praktyce odnoszą się one do dwóch różnych wad refrakcji – dalekowzroczności i krótkowzroczności – które wpływają na ostrość widzenia w odmienny sposób. Dowiedz się, czym różni się krótkowzroczność i dalekowzroczność, skąd biorą się plusy i minusy w oku oraz jakie metody korekcji pomagają odzyskać wyraźne widzenie.
Wada wzroku określana jako „minus” to krótkowzroczność (miopia). Osoba z tą wadą refrakcji dobrze widzi przedmioty znajdujące się blisko, natomiast obiekty położone w większej odległości stają się niewyraźne i rozmazane.
Typowe objawy krótkowzroczności to:
Przyczyną miopii najczęściej jest zbyt długa gałka oczna lub zbyt silna moc refrakcyjna soczewki lub rogówki. W efekcie wpadające do oka promienie świetlne nie są ogniskowane na siatkówce tylko przed siatkówką.
Wada wzroku określana jako „plus” to dalekowzroczność/nadwzroczność (hiperopia). W tym przypadku oko ma trudności z prawidłowym ustawieniem ostrości przede wszystkim podczas patrzenia z bliska. Dla osoby z hiperopią większego wysiłku mogą wymagać czynności takie jak czytanie książki, korzystanie z telefonu lub wykonywanie precyzyjnych zadań.
Do częstych objawów nadwzroczności należą:
Warto pamiętać, że u młodych osób dalekowzroczność może przez długi czas nie powodować wyraźnych dolegliwości, ponieważ oko częściowo kompensuje wadę dzięki zdolności akomodacji.
Krótkowzroczność i dalekowzroczność są wadami refrakcji, które wpływają na ostrość widzenia w zupełnie odmienny sposób. Najważniejsza różnica polega na tym, z jakiej odległości pacjent widzi najlepiej.
Najprościej można to podsumować:
Choć często mówi się o określeniach plusy i minusy, nie oznaczają one „lepszej” lub „gorszej” wady wzroku. Są jedynie sposobem określenia rodzaju soczewek potrzebnych do jej skorygowania. W krótkowzroczności gałka oczna najczęściej jest zbyt długa lub układ optyczny oka zbyt silnie załamuje światło. W efekcie promienie świetlne ogniskowane są przed siatkówką. Natomiast w dalekowzroczności sytuacja jest odwrotna – promienie świetlne skupiane są za siatkówką, dlatego potrzebna jest korekcja soczewkami o dodatniej mocy. To właśnie z tego powodu okulista albo optometrysta zapisuje na recepcie na okulary rodzaj korekcji znakiem „–” albo znakiem „+”.
Okulary nie leczą wady wzroku (ponieważ nie jest ona chorobą), lecz pozwalają odpowiednio skierować promienie świetlne, aby skupiały się dokładnie na siatkówce. Dzięki temu widzenie staje się wyraźniejsze i bardziej komfortowe.
Soczewki korekcyjne działają w różny sposób:
Pamiętaj: dobór okularów zawsze powinien odbywać się po dokładnym badaniu wzroku przeprowadzonym przez specjalistę – okulistę lub optometrystę. Samodzielne wybieranie soczewek może prowadzić do pogorszenia komfortu widzenia i nasilenia dolegliwości.
Krótko- i dalekowzroczność są wadami wzroku, a nie chorobami, więc laserowa korekcja wzroku nie może ich leczyć. W trakcie procedury laser modeluje rogówkę w taki sposób, aby promienie świetlne były prawidłowo ogniskowane na siatkówce. Dzięki temu odpowiednio zakwalifikowani pacjenci mogą zrezygnować z okularów i soczewek kontaktowych. Choć plusy i minusy to pojęcia znane niemal każdemu, trzeba raz jeszcze podkreślić, że za tymi prostymi określeniami kryją się dwie różne wady. W kontekście laserowej korekcji wzroku wymaga to indywidualnego podejścia oraz odpowiednio dobranej metody zabiegu.
Trzeba również pamiętać, że nie każda osoba z wadą refrakcji może zostać poddana laserowej korekcji wzroku. O możliwości wykonania zabiegu decydują między innymi rodzaj i wielkość wady, grubość rogówki oraz ogólny stan zdrowia. Istotne są także kryteria wieku i stabilności: zabieg wykonuje się u pacjentów po ukończeniu 21. roku życia, u których wada wzroku pozostaje stabilna od co najmniej 6 miesięcy. Przed planowaną procedurą przeprowadza się szczegółową diagnostykę, która pozwala specjaliście dobrać najbezpieczniejszą metodę korekcji.
Brak kwalifikacji do laserowej korekcji wzroku nie oznacza, że korekcja jest niemożliwa. Dla pacjentów z bardzo dużą wadą refrakcji lub zbyt cienką rogówką rozwiązaniem pozostaje wszczepienie soczewek fakijnych ICL, pozwalających skorygować krótkowzroczność do −18 dioptrii, nadwzroczność do +10 dioptrii oraz astygmatyzm do 6 dioptrii. O wyborze metody decyduje specjalista po szczegółowej diagnostyce.
https://www.mp.pl/pacjent/objawy/150083,zaburzenia-widzenia-zaburzenia-czynnosci-narzadu-wzroku (dostęp: 24.07.2026)
https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/wadywzroku/74691,nadwzrocznosc (dostęp: 24.07.2026)
Soczewki kontaktowe a infekcje oczu – objawy zakażeń, ryzyko i profilaktyka
Czy laserowa korekcja wzroku boli? Dowiedz się więcej o odczuciach podczas zabiegu
Rodzaje zeza u dzieci i dorosłych – przyczyny, odmiany i metody leczenia
Zawroty głowy od oczu – ukryte przyczyny okulistyczne i zaburzenia widzenia
