Krótkowzroczność a dalekowzroczność – najważniejsze różnice i metody korekcji

Eyemed > Baza Wiedzy > Krótkowzroczność a dalekowzroczność – najważniejsze różnice i metody korekcji

Określenia „plusy” i „minusy” są powszechnie używane w odniesieniu do wad wzroku, jednak nie każdy wie, co tak naprawdę oznaczają. W praktyce odnoszą się one do dwóch różnych wad refrakcji – dalekowzroczności i krótkowzroczności – które wpływają na ostrość widzenia w odmienny sposób. Dowiedz się, czym różni się krótkowzroczność i dalekowzroczność, skąd biorą się plusy i minusy w oku oraz jakie metody korekcji pomagają odzyskać wyraźne widzenie.

Jak widzi osoba z wadą wzroku „minus”?

Wada wzroku określana jako „minus” to krótkowzroczność (miopia). Osoba z tą wadą refrakcji dobrze widzi przedmioty znajdujące się blisko, natomiast obiekty położone w większej odległości stają się niewyraźne i rozmazane.

Typowe objawy krótkowzroczności to:

  • trudności z odczytywaniem napisów z daleka,
  • mrużenie oczu podczas patrzenia na odległe obiekty,
  • pogorszenie ostrości widzenia podczas prowadzenia samochodu,
  • zmęczenie oczu po dłuższym wysiłku wzrokowym.

Przyczyną miopii najczęściej jest zbyt długa gałka oczna lub zbyt silna moc refrakcyjna soczewki lub rogówki. W efekcie wpadające do oka promienie świetlne nie są ogniskowane na siatkówce tylko przed siatkówką.

Na czym polega wada wzroku „plus”?

Wada wzroku określana jako „plus” to dalekowzroczność/nadwzroczność (hiperopia). W tym przypadku oko ma trudności z prawidłowym ustawieniem ostrości przede wszystkim podczas patrzenia z bliska. Dla osoby z hiperopią większego wysiłku mogą wymagać czynności takie jak czytanie książki, korzystanie z telefonu lub wykonywanie precyzyjnych zadań.

Do częstych objawów nadwzroczności należą:

  • niewyraźne widzenie z bliskiej odległości,
  • bóle głowy po dłuższym czytaniu,
  • szybkie męczenie się oczu.

Warto pamiętać, że u młodych osób dalekowzroczność może przez długi czas nie powodować wyraźnych dolegliwości, ponieważ oko częściowo kompensuje wadę dzięki zdolności akomodacji.

Czym różni się krótkowzroczność od dalekowzroczności?

Krótkowzroczność i dalekowzroczność są wadami refrakcji, które wpływają na ostrość widzenia w zupełnie odmienny sposób. Najważniejsza różnica polega na tym, z jakiej odległości pacjent widzi najlepiej.

Najprościej można to podsumować:

  • krótkowzroczność utrudnia wyraźne widzenie w dali,
  • nadwzroczność najczęściej powoduje trudności podczas patrzenia z bliska,
  • w krótkowzroczności stosuje się soczewki o mocy ujemnej,
  • w dalekowzroczności wykorzystuje się soczewki o mocy dodatniej.

Skąd biorą się plusy i minusy w oku?

Choć często mówi się o określeniach plusy i minusy, nie oznaczają one „lepszej” lub „gorszej” wady wzroku. Są jedynie sposobem określenia rodzaju soczewek potrzebnych do jej skorygowania. W krótkowzroczności gałka oczna najczęściej jest zbyt długa lub układ optyczny oka zbyt silnie załamuje światło. W efekcie promienie świetlne ogniskowane są przed siatkówką. Natomiast w dalekowzroczności sytuacja jest odwrotna – promienie świetlne skupiane są za siatkówką, dlatego potrzebna jest korekcja soczewkami o dodatniej mocy. To właśnie z tego powodu okulista albo optometrysta zapisuje na recepcie na okulary rodzaj korekcji znakiem „–” albo znakiem „+”.

Jak działają okulary na plusy i minusy?

Okulary nie leczą wady wzroku (ponieważ nie jest ona chorobą), lecz pozwalają odpowiednio skierować promienie świetlne, aby skupiały się dokładnie na siatkówce. Dzięki temu widzenie staje się wyraźniejsze i bardziej komfortowe.

Przeczytaj:  Jak poprawić wzrok? Dobre praktyki na poprawę widzeni

Soczewki korekcyjne działają w różny sposób:

  • soczewki „minusowe” rozpraszają światło, przesuwając ognisko do tyłu – z punktu przed siatkówką dokładnie na jej powierzchnię,
  • soczewki „plusowe” skupiają promienie świetlne, ułatwiając prawidłowe ogniskowanie na siatkówce.

Pamiętaj: dobór okularów zawsze powinien odbywać się po dokładnym badaniu wzroku przeprowadzonym przez specjalistę – okulistę lub optometrystę. Samodzielne wybieranie soczewek może prowadzić do pogorszenia komfortu widzenia i nasilenia dolegliwości.

Czy laserowa korekcja leczy plusy i minusy?

Krótko- i dalekowzroczność są wadami wzroku, a nie chorobami, więc laserowa korekcja wzroku nie może ich leczyć. W trakcie procedury laser modeluje rogówkę w taki sposób, aby promienie świetlne były prawidłowo ogniskowane na siatkówce. Dzięki temu odpowiednio zakwalifikowani pacjenci mogą zrezygnować z okularów i soczewek kontaktowych. Choć plusy i minusy to pojęcia znane niemal każdemu, trzeba raz jeszcze podkreślić, że za tymi prostymi określeniami kryją się dwie różne wady. W kontekście laserowej korekcji wzroku wymaga to indywidualnego podejścia oraz odpowiednio dobranej metody zabiegu.

Trzeba również pamiętać, że nie każda osoba z wadą refrakcji może zostać poddana laserowej korekcji wzroku. O możliwości wykonania zabiegu decydują między innymi rodzaj i wielkość wady, grubość rogówki oraz ogólny stan zdrowia. Istotne są także kryteria wieku i stabilności: zabieg wykonuje się u pacjentów po ukończeniu 21. roku życia, u których wada wzroku pozostaje stabilna od co najmniej 6 miesięcy. Przed planowaną procedurą przeprowadza się szczegółową diagnostykę, która pozwala specjaliście dobrać najbezpieczniejszą metodę korekcji.

Brak kwalifikacji do laserowej korekcji wzroku nie oznacza, że korekcja jest niemożliwa. Dla pacjentów z bardzo dużą wadą refrakcji lub zbyt cienką rogówką rozwiązaniem pozostaje wszczepienie soczewek fakijnych ICL, pozwalających skorygować krótkowzroczność do −18 dioptrii, nadwzroczność do +10 dioptrii oraz astygmatyzm do 6 dioptrii. O wyborze metody decyduje specjalista po szczegółowej diagnostyce.

Bibliografia

  • Jacobs DS, Afshari NA, Bishop RJ, Keenan JD, Lee J, Shen TT, Vitale S; American Academy of Ophthalmology Preferred Practice Pattern Refractive Management/Intervention Panel, Refractive Errors Preferred Practice Pattern® [w:] Ophthalmology 2023 Mar;130(3), https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36543603/
  • Baird PN, Saw SM, Lanca C, Guggenheim JA, Smith EL 3rd, Zhou X, Matsui KO, Wu PC, Sankaridurg P, Chia A, Rosman M, Lamoureux EL, Man R, He M, Myopia [w:] Nature Reviews Disease Primers 2020 Dec;6(1), https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33328468/
  • Castagno VD, Fassa AG, Carret MLV, Vilela MAP, Meucci RD, Hyperopia: a meta-analysis of prevalence and a review of associated factors among school-aged children [w:] BMC Ophthalmology 2014 Dec;14, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25539893/
  • Jacobs DS, Lee JK, Shen TT, Afshari NA, Bishop RJ, Keenan JD, Vitale S; American Academy of Ophthalmology Preferred Practice Pattern Refractive Management/Intervention Panel, Refractive Surgery Preferred Practice Pattern® [w:] Ophthalmology 2023 Mar;130(3), https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36543604/
  • Packer M, Meta-analysis and review: effectiveness, safety, and central port design of the intraocular collamer lens [w:] Clinical Ophthalmology 2016 Jun;10, https://doi.org/10.2147/OPTH.S111620

Inni tylko wykonują zabiegi. A my zmieniamy na lepsze życie naszych Pacjentów.

Poradnia Okulistyczna i Mikrochirurgia Oka Eyemed Kraśnicka
al. Kraśnicka 27 (I piętro), 20-718 Lublin
Poradnia Okulistyczna Eyemed LSM
ul. Pana Balcera 6b, 20-631 Lublin
Poradnia Okulistyczna Eyemed Czechów
ul. Dra Witolda Chodźki 13/6, 20-093 Lublin

Mało czasu?

Wystarczy, że wyślesz swoje imię, nazwisko oraz preferowany kontakt - numer telefonu lub e-mail a skontaktujemy się z Tobą w celu umówienia konsultacji. Czekamy na Ciebie w Eyemed.

Mało czasu?

Wystarczy, że wyślesz swoje imię, nazwisko oraz preferowany kontakt - numer telefonu lub e-mail a skontaktujemy się z Tobą w celu umówienia konsultacji. Czekamy na Ciebie w Eyemed.

Przejdź do treści