Soczewki kontaktowe a infekcje oczu – objawy zakażeń, ryzyko i profilaktyka

Soczewki kontaktowe a infekcje oczu – objawy zakażeń, ryzyko i profilaktyka

Soczewki kontaktowe są wygodną i bezpieczną metodą korekcji wzroku, o ile są używane zgodnie z zaleceniami specjalisty i producenta. Ewentualne infekcje nie wynikają bowiem z noszenia soczewek jako takich, lecz z błędów popełnianych podczas ich zakładania, zdejmowania lub pielęgnacji. Dowiedz się, jakie nawyki zwiększają ryzyko zakażenia oraz jak dbać o oczy, aby uniknąć poważniejszych powikłań.

Dlaczego błędi w noszeniu soczewek wywołują infekcje?

Soczewki kontaktowe oferują wiele korzyści w porównaniu do tradycyjnych okularów. Należy jednak pamiętać, że ich użytkowanie wiąże się z pewnym niebezpieczeństwem rozwoju infekcji oka. Soczewka przylega bezpośrednio do oka, dlatego nawet niewielkie zaniedbania higieniczne mogą ułatwiać drobnoustrojom przedostanie się do rogówki lub spojówki. Stąd też niewłaściwe użytkowanie lub pielęgnacja soczewek może sprzyjać namnażaniu się bakterii, wirusów i grzybów na powierzchni gałki ocznej.

Do najczęstszych błędów należą:

• zakładanie soczewek brudnymi rękami,
• przekraczanie terminu wymiany szkieł,
• dolewanie świeżego płynu do starego zamiast jego całkowitej wymiany,
• niedokładne czyszczenie soczewek,
• używanie przeterminowanego płynu pielęgnacyjnego,
• zbyt rzadka wymiana pojemnika na soczewki.

Początkowo mogą pojawić się jedynie podrażnione oczy od soczewek, jednak ignorowanie objawów zwiększa ryzyko rozwoju stanu zapalnego.

Najczęstsze infekcje oczu u użytkowników soczewek

Osoby noszące soczewki kontaktowe są bardziej narażone na niektóre dolegliwości, szczególnie jeżeli nie przestrzegają kluczowych zasad higieny. Dobra wiadomość jest taka, że większość infekcji można skutecznie leczyć, pod warunkiem że zostaną wcześnie rozpoznane.

Najczęściej występujące infekcje oczu u osób korzystających z soczewek kontaktowych:

• zapalenie spojówek od soczewek – objawia się m.in. zaczerwienieniem, pieczeniem, łzawieniem i uczuciem piasku pod powiekami,
• zapalenie rogówki od soczewek – to znacznie poważniejsze schorzenie, które może powodować silny ból, światłowstręt, pogorszenie ostrości widzenia i nadmierne łzawienie,
• zakażenia wirusowe, bakteryjne lub grzybicze powierzchni oka – rozwijają się rzadziej, ale wymagają odpowiedniego leczenia,
• zakażenie pierwotniakiem Acanthamoeba (tzw. pełzakowe zapalenie rogówki) – rzadkie, ale szczególnie groźne zakażenie związane z kontaktem soczewek z wodą (basenową, jeziorną, a nawet wodociągową); trudne do zdiagnozowania i leczenia, może prowadzić do trwałego uszkodzenia rogówki.

Szczególnie groźną infekcją jest bakteryjne zapalenie rogówki od soczewek, ponieważ nieleczone, leczone zbyt późno lub nieskutecznie może prowadzić do bliznowacenia rogówki, trwałego pogorszenia widzenia, a w skrajnych przypadkach nawet do konieczności przeszczepu rogówki.

Jak rozpoznać pierwsze objawy zakażenia oka?

Pierwsze objawy zakażenia oka (np. bakteryjnego lub wirusowego zapalenia spojówek) zazwyczaj pojawiają się nagle. Wiele osób początkowo uznaje je za zwykłe zmęczenie oczu lub chwilowy dyskomfort po całym dniu noszenia soczewek.

Do sygnałów ostrzegawczych należą:

• zaczerwienienie oka,
• ból lub narastający dyskomfort,
• nadmierne łzawienie,
• światłowstręt,
• wydzielina z oka,
• pogorszenie ostrości widzenia,
• uczucie ciała obcego mimo zdjęcia soczewki.

Dlaczego spanie i pływanie w soczewkach jest niebezpieczne?

Spanie i pływanie w soczewkach jest niebezpieczne, ponieważ pogarsza warunki panujące na powierzchni oka. Większość soczewek kontaktowych jest przeznaczona do noszenia w ciągu dnia. Spanie w soczewkach ogranicza dopływ tlenu do rogówki, co może skutkować m.in. zapaleniem rogówki od soczewek. Dlatego, jeżeli producent nie dopuszcza noszenia szkieł podczas snu, należy bezwzględnie zdejmować je przed położeniem się do łóżka.

Niebezpieczny jest również kontakt soczewki z wodą. Woda z basenu, jeziora, morza, a nawet z kranu może zawierać bakterie i pierwotniaki, które po przedostaniu się do oka mogą wywołać infekcje i stany zapalne. Dlatego soczewek nigdy nie należy płukać ani przechowywać w wodzie z kranu, a przed kąpielą lub pływaniem należy je zdjąć.

Co zrobić w przypadku podejrzenia infekcji oka?

Jeżeli podrażnione oczy od soczewek nie wracają do normy po ich zdjęciu lub dolegliwości się nasilają, należy jak najszybciej zgłosić się do okulisty. W przypadku podejrzenia zakażenia ważne jest szybkie przerwanie noszenia szkieł. Nie należy próbować przeczekać objawów ani zakładać tej samej pary po ustąpieniu dolegliwości.

Zasady bezpiecznego noszenia soczewek kontaktowych

Bezpieczne korzystanie z soczewek opiera się na systematyczności i właściwej higienie. Najważniejsze zasady to:

• Zawsze myj i dokładnie osuszaj ręce przed kontaktem z soczewkami.
• Wymieniaj płyn pielęgnacyjny po każdym użyciu i nie dolewaj go do starego.
• Regularnie wymieniaj pojemnik na nowy.
• Nie przekraczaj zalecanego czasu noszenia szkieł.
• Nie używaj uszkodzonych ani przeterminowanych soczewek.
• Zgłaszaj się na okresowe kontrole okulistyczne lub optometryczne.

Źródła:

https://bmjophth.bmj.com/content/5/1/e000476 (dostęp: 21.07.2026)

https://podyplomie.pl/czasopisma/okulistyka-po-dyplomie/2013/05/zaburzenia-powierzchni-oka-jak-indywidualizowac-leczenie?srsltid=AfmBOoqfE9LGxtt_q0KHg7DoJn7YeULI2ZuygAsfSI7p8TN3599RhtLS (dostęp: 21.07.2026)

https://www.aao.org/eye-health/diseases/contact-lens-related-eye-infections (dostęp: 21.07.2026)

https://przegladokulistyczny.pl/2024/06/05/pelzakowe-zapalenie-rogowki (dostęp: 21.07.2026)