Zaćma kojarzy się przede wszystkim ze stopniowym pogarszaniem wzroku u osób starszych. Nie każda jej postać rozwija się jednak w ten sam sposób. Jednym z rodzajów tej choroby oczu jest zaćma podtorebkowa tylna, która rozwija się – jak wskazuje nazwa – w tylnej części soczewki, tuż przed torebką, czyli elastyczną błoną otaczającą soczewkę. Ze względu na położenie zmętnienia nawet niewielka zmiana może wyraźnie utrudniać widzenie, zwłaszcza podczas czytania oraz w jasnym świetle. Poniżej zebraliśmy kluczowe fakty dotyczące objawów, przyczyn oraz jedynej skutecznej metody leczenia tego schorzenia.
Zaćma podtorebkowa jest jednym z rodzajów zmętnienia naturalnej soczewki oka. W jej tylnej postaci zmiany rozwijają się bezpośrednio przed tylną torebką soczewki, często w centralnym obszarze znajdującym się na drodze światła docierającego do siatkówki. To właśnie lokalizacja odróżnia tę postać katarakty m.in. od zaćmy korowej czy jądrowej.
Należy podkreślić, że zaćma podtorebkowa tylna może pogarszać jakość widzenia przy stosunkowo niewielkim zmętnieniu, ponieważ zaburza przechodzenie światła przez ważny optycznie obszar soczewki. Choroba może występować w jednym oku lub w obu oczach.
Objawy zaćmy podtorebkowej tylnej mogą rozwijać się szybciej niż w przypadku niektórych innych postaci tej przypadłości. Charakterystyczne jest pogorszenie widzenia w warunkach silnego oświetlenia. W takich warunkach źrenica zwęża się, a światło przechodzi przede wszystkim przez centralną część soczewki – w miejscu przechodzenia głównych wiązek światła.
Ponieważ zmętnienie rozwija się w centralnej części soczewki, pacjenci mogą zauważyć:
Nieleczona zaćma podtorebkowa tylna może więc utrudniać codzienne czynności mimo niewielkiego obszaru zmętnienia. Z czasem problemy stają się bardziej zauważalne, ponieważ nie można ich w pełni skorygować okularami.
W odróżnieniu od pozostałych postaci zaćmy, w zaćmie podtorebkowej tylnej wiek nie jest czynnikiem dominującym. Ta postać choroby często rozwija się u osób młodszych i zwykle wiąże się z konkretnymi czynnikami dodatkowymi, choć może również towarzyszyć naturalnemu procesowi starzenia się organizmu.
Ryzyko zachorowania zwiększają m.in.:
Rozpoznanie stawia okulista na podstawie badania wzroku i oceny soczewki. Podczas badania w lampie szczelinowej można określić lokalizację, wielkość oraz stopień zaawansowania zmętnienia. Sprawdzana jest również ostrość widzenia, a po rozszerzeniu źrenicy lekarz ocenia soczewkę – także w retroiluminacji, czyli w świetle odbitym od dna oka, co najlepiej uwidacznia zmętnienia leżące tuż przed tylną torebką.
Diagnostyka pozwala potwierdzić, czy za pogorszenie widzenia odpowiada zaćma podtorebkowa tylna, czy też przyczyną są inne nieprawidłowości, np. choroby rogówki lub siatkówki. Ma to znaczenie przy wyborze dalszego postępowania i ustaleniu terminu ewentualnej operacji.
Nie istnieją krople ani leki, które przywróciłyby zmętniałej soczewce przejrzystość. Jedyną skuteczną metodą leczenia jest zabieg usunięcia zaćmy, polegający na usunięciu zmętniałej soczewki i zastąpieniu jej dobranym indywidualnie implantem – soczewką wewnątrzgałkową. Zabieg rozważa się przede wszystkim wtedy, gdy pogorszenie widzenia przeszkadza w czytaniu, pracy, prowadzeniu samochodu lub innych codziennych aktywnościach. W przypadku tej postaci zaćmy moment ten nierzadko przychodzi wcześniej niż przy innych typach zmętnień, ponieważ nawet niewielka zmiana leżąca w osi widzenia potrafi znacznie utrudniać funkcjonowanie.
Do okulisty warto zgłosić się, gdy:
Takie dolegliwości mogą wskazywać na zaćmę podtorebkową, ale wymagają badania, ponieważ występują również w innych chorobach oczu. Warto regularnie poddawać się badaniom u okulisty. Kontrole pozwalają ocenić tempo rozwoju zmian i wybrać odpowiedni moment leczenia. Jeśli natomiast pogorszenie widzenia nastąpiło nagle, pojawił się ból oka, błyski, liczne nowe męty albo ubytek w polu widzenia, potrzebna jest pilna konsultacja okulistyczna – takie objawy nie są typowym przebiegiem zaćmy.
Zaćma – objawy, operacja i zalecenia po zabiegu. Kiedy wraca widzenie?, prof. dr hab. med. Wojciech Omulecki, https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/chorobyoczu/chorobysoczewki/73341,zacma-objawy-operacja-i-zalecenia-po-zabiegu-kiedy-wraca-widzenie (dostęp: 14.09.2026)
Cataract, https://eyewiki.aao.org/Cataract, (dostęp: 14.09.2026)
Corticosteroid Induced Posterior Subcapsular Cataract, J. Kačmař; D. Cholevík, https://www.prolekare.cz/casopisy/ceska-slovenska-oftalmologie/2018-6-13/corticosteroid-induced-posterior-subcapsular-cataract-112504?hl=en, (dostęp: 14.09.2026)
Crumpled posterior subcapsular cataract, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40581619/ , (dostęp: 14.09.2026)
Każda podróż rozpoczyna się od jednego kroku. Zauważalna poprawa komfortu Twojego życia rozpoczyna się od bezbolesnej i niezobowiązującej konsultacji. Dowiedz się więcej, żeby wyraźniej zobaczyć problem. Widzimy się w Eyemed.
