CAPSULaser w okulistyce – zastosowanie, zalety i przebieg zabiegów

Operacja zaćmy polega na usunięciu zmętniałej soczewki naturalnej i zastąpieniu jej sztucznym implantem. Jednym z najważniejszych etapów zabiegu jest wykonanie precyzyjnego otworu w torebce otaczającej soczewkę. Właśnie na tym etapie chirurga może wspomagać CAPSULaser. W naszym najnowszym artykule wyjaśniamy, jak działa ta technologia, jakie przynosi korzyści i kiedy znajduje zastosowanie.

Czym jest technologia CAPSULaser i jak działa?

CAPSULaser to system laserowy montowany na mikroskopie operacyjnym, który pozwala chirurgowi wykonać precyzyjne otwarcie torebki soczewki o zaplanowanej średnicy. Ten etap operacji zaćmy polega na utworzeniu równego, okrągłego otworu w części błony, która otacza naturalną soczewkę oka. Przez ten otwór chirurg usuwa później zmętniałą soczewkę i w jej miejsce wszczepia sztuczną (tzw. soczewkę wewnątrzgałkową, IOL).

Tradycyjne otwarcie torebki soczewki wykonuje się ręcznie za pomocą specjalnych mikronarzędzi chirurgicznych. Technologia laserowa pozwala uzyskać zaplanowany kształt i średnicę otworu w sposób powtarzalny. System CAPSULaser wykorzystuje laser o długości fali około 590 nm. Przednią torebkę soczewki wybarwia się wcześniej barwnikiem (błękitem trypanu). Energia lasera jest pochłaniana wyłącznie przez wybarwioną torebkę, dzięki czemu laser działa wybiórczo i nie wpływa na otaczające tkanki. Samo działanie lasera trwa krócej niż sekundę.

Ważne jest przy tym rozróżnienie: CAPSULaser nie usuwa zaćmy ani nie wszczepia soczewki IOL. Zastępuje ręczne wykonanie jednego z etapów operacji, natomiast pozostałe czynności chirurg przeprowadza standardowo.

Kiedy stosuje się CAPSULaser w okulistyce?

Technologia CAPSULaser w okulistyce znajduje zastosowanie przede wszystkim podczas operacyjnego leczenia zaćmy. Może być wykorzystywana również przy refrakcyjnej wymianie soczewki, czyli zabiegu polegającym na zastąpieniu naturalnej soczewki implantem w celu skorygowania wady wzroku.

CAPSULaser może być szczególnie przydatny:

• podczas operacji zaćmy z wszczepieniem soczewki wieloogniskowej lub innego implantu premium,
• gdy chirurgowi zależy na uzyskaniu bardzo dokładnego otworu w torebce,
• w wybranych przypadkach zaćmy dojrzałej, w której wykonanie ręcznego otwarcia torebki jest trudniejsze,
• podczas refrakcyjnej wymiany soczewki.

Precyzja ma duże znaczenie zwłaszcza przy stosowaniu zaawansowanych soczewek wewnątrzgałkowych. Regularny otwór umożliwia równomierne zachodzenie brzegu torebki na część optyczną implantu, co sprzyja jego stabilnemu ułożeniu. O zastosowaniu technologii decyduje chirurg po ocenie budowy oka i planowanego przebiegu operacji.

Jakie są medyczne zalety zastosowania CAPSULaser?

Najważniejszą zaletą technologii CAPSULaser jest możliwość wykonania otworu w torebce soczewki o dokładnie zaplanowanej wielkości, regularnym kształcie i odpowiednim położeniu. Dzięki temu chirurg uzyskuje przewidywalne warunki do dalszych etapów operacji.

Do najważniejszych zalet CAPSULaser należą:

• większa powtarzalność wielkości i kształtu otworu w torebce soczewki,
• możliwość precyzyjnego zaplanowania średnicy i położenia kapsulotomii,
• uzyskanie regularnego brzegu otworu, co może sprzyjać prawidłowemu zachodzeniu torebki na optykę soczewki wewnątrzgałkowej,
• ograniczenie zależności od manualnych umiejętności chirurga podczas wykonywania tego etapu operacji.

Wśród korzyści z zastosowania lasera CAPSULaser wymienia się:

• większą precyzję i przewidywalność zabiegu,
• mniejsze ryzyko powikłań,
• korzystne warunki do wszczepienia soczewki premium,
• większą stabilność wszczepionej soczewki,
• ułatwienie pracy chirurga,
• zwiększenie profilu bezpieczeństwa,
• skrócenie czasu zabiegu,
• szybszy powrót do ostrego widzenia.

Należy jednak pamiętać, że większa precyzja kapsulotomii nie oznacza automatycznie mniejszego ryzyka wszystkich powikłań, krótszego czasu operacji ani szybszego powrotu do ostrego widzenia. Na obecnym etapie dostępne badania nie potwierdzają jednoznacznie takich korzyści klinicznych. Ostateczny rezultat zależy również od stanu oka, rodzaju implantu i przebiegu całej operacji.

CAPSULaser jest zintegrowany z mikroskopem operacyjnym. Dzięki temu nie trzeba przenosić pacjenta na inne stanowisko, a laserowa kapsulotomia może zostać włączona w standardowy przebieg zabiegu. Warto jednak pamiętać, że większa precyzja tego etapu nie oznacza gwarancji lepszego widzenia u każdego pacjenta. Ostateczny rezultat zależy również od stanu oka, rodzaju implantu i przebiegu całej operacji.

Jak przebiega zabieg krok po kroku?

Operacja zaćmy wspomagana technologią CAPSULaser przebiega podobnie do tradycyjnego zabiegu. Różnic dotyczy sposobuwykonania otworu w torebce soczewki.

Poszczególne etapy operacji w uproszczeniu wyglądają następująco:

• Przygotowanie oka – po podaniu znieczulenia miejscowego chirurg wykonuje niewielkie nacięcie w oku.
• Wybarwienie torebki – przednią torebkę soczewki wybarwia się barwnikiem, który umożliwia działanie lasera i ułatwia jej uwidocznienie.
• Wypełnienie komory przedniej – chirurg wprowadza do oka substancję wiskoelastyczną, która pomaga chronić jego struktury żel, który chroni struktury oka i stabilizuje torebkę.
• Laserowa kapsulotomia – chirurg wykonuje laserem okrągłe otwarcie przedniej torebki soczewki wycina laserem okrągłe „okienko” w przedniej ściance torebki.
• Usunięcie zaćmy – zmętniała soczewka jest rozdrabniana ultradźwiękami (fakoemulsyfikacja), a następnie usuwana z oka przez to okienko zmętniała soczewka zostaje rozdrobniona ultradźwiękami (fakoemulsyfikacja) i odessana.
• Wszczepienie implantu – w pozostawionej torebce chirurg umieszcza sztuczną soczewkę.

Przeciwwskazania i możliwe powikłania po zabiegu

Możliwość zastosowania technologii CAPSULaser zależy od indywidualnych warunków anatomicznych i przebiegu planowanej operacji. Nie u każdego pacjenta wykonanie kapsulotomii tą metodą będzie technicznie możliwe lub uzasadnione.

Szczególnej oceny wymagają m.in.:

• niewystarczające rozszerzenie źrenicy,
• zmętnienia rogówki utrudniające widoczność,
• płytka komora przednia
• nieprawidłowości torebki lub aparatu więzadłowego soczewki,
• zmiany utrudniające prawidłowe uwidocznienie i ustawienie obszaru zabiegowego,
• inne schorzenia oka mogące wpływać na bezpieczeństwo operacji.

Warto zaznaczyć, że CAPSULaser nie eliminuje ryzyka typowego dla operacji zaćmy, a sam etap laserowy również może wiązać się z niepożądanymi zdarzeniami, np. niepełnym wykonaniem kapsulotomii, uszkodzeniem powierzchownych struktur rogówki lub koniecznością dokończenia otwarcia narzędziami ręcznymi.CAPSULaser służy wykonaniu jednego etapu zabiegu, dlatego nie eliminuje wszystkich zagrożeń związanych z chirurgią zaćmy. Laserowe otwarcie torebki dotyczy jednego etapu operacji, dlatego nie zastępuje pozostałych elementów, od których zależy bezpieczeństwo zabiegu.

Aby operacja przebiegła bezpiecznie, przed zabiegiem wykonuje się dokładne badanie kwalifikacyjne, a po nim pacjent otrzymuje szczegółowe zalecenia – ich przestrzeganie ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego gojenia, niezależnie od zastosowanej technologii.

Źródła:

CAPSULaser – a new modality in the portfolio of cataract surgeons, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10637534/ (dostęp: 08.10.2026)

CAPSULaser in Cases of Intumescent Cataract, https://clinicaltrials.gov/study/NCT07266844 (dostęp: 08.10.2026)