Zaćma może rozwijać się w różnych częściach soczewki, dlatego jej przebieg i pierwsze dolegliwości nie u każdego wyglądają tak samo. Zaćma korowa powstaje w zewnętrznych warstwach soczewki i początkowo może długo pozostawać niezauważona. Z czasem zmętnienia mogą obejmować coraz większy obszar kory soczewki, w tym jej bardziej centralne części, coraz bardziej wpływając na jakość widzenia. Charakterystyczne mogą być problemy z olśnieniem, kontrastem oraz widzeniem po zmroku.
Zaćma korowa to jeden z podstawowych typów zaćmy, związanej najczęściej z procesem starzenia się organizmu. W tej postaci choroby zmętnienia powstają w korze soczewki, czyli w warstwie otaczającej jej centralnie położone jądro. Pierwsze zmiany pojawiają się zwykle na obwodzie kory i mają charakterystyczny klinowaty kształt, przypominający szprychy koła, skierowane w stronę środka soczewki.
We wczesnym stadium zmętnienia znajdujące się na obwodowej części soczewki mogą nie wpływać zauważalnie na jakość widzenia. Wraz z rozwojem choroby obejmują jednak kolejne fragmenty soczewki i zaburzają przechodzenie światła do wnętrza oka. Warto wspomnieć, że u jednego pacjenta mogą jednocześnie występować różne typy zmętnień. Wyróżnia się m.in. zaćmę korowo-jądrową, która oznacza, że zmiany obejmują zarówno korę, jak i jądro soczewki.
Najczęstszą przyczyną rozwoju zaćmy jest naturalny proces starzenia się organizmu. Wraz z wiekiem w soczewce dochodzi do zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej. W korze soczewki gromadzi się nadmiar wody, tworzą się szczeliny wodne między włóknami, a białka soczewki ulegają zmianom strukturalnym. Powstają w ten sposób charakterystyczne klinowate zmętnienia, które rozpraszają wpadające do oka światło.
Ryzyko rozwoju zaćmy korowej zwiększać mogą m.in. cukrzyca, urazy oka i przebyte stany zapalne wewnątrz oka. Szczególnie duże znaczenie przypisuje się też wieloletniej ekspozycji oczu na promieniowanie ultrafioletowe. Zaćma korowa oka może rozwijać się w różnym tempie, zależnie od wieku, ogólnego stanu zdrowia i innych czynników.
Dolegliwości zależą od położenia i rozległości zmętnień. Objawy zaćmy korowej mogą być początkowo dyskretne, a pogorszenie wzroku rozwijać się stopniowo. Pacjent może na przykład zauważyć, że mimo używania okularów obraz nie jest już tak wyraźny, jak wcześniej, a kolejne dobierane szkła szybko przestają wystarczać.
W przebiegu zaćmy korowej oka mogą występować m.in.:
Zaćma korowa może też powodować dwojenie obrazu widzianego jednym okiem. Rodzaj i nasilenie dolegliwości zmieniają się wraz z postępem zmętnienia soczewki. Prawidłowego rozpoznania choroby może dokonać jedynie lekarz specjalista w trakcie szczegółowego badania.
Rozpoznanie stawia okulista na podstawie badania oczu. Ważnym elementem diagnostyki jest ocena soczewki w lampie szczelinowej, która pozwala zobaczyć położenie, charakter oraz stopień zaawansowania zmętnień. Lekarz sprawdza również ostrość wzroku i przeprowadza badanie dna oka. Tak szczegółowe kontrola pozwala ustalić, czy za pogorszenie widzenia odpowiada zaćma korowa, czy występują również inne zmiany. Jak już wspomniano, jeśli zmętnienie obejmuje różne obszary soczewki, może zostać rozpoznana np. zaćma korowo-jądrowa. Ocena całego oka jest istotna także dlatego, że podobne problemy ze wzrokiem mogą wynikać z chorób siatkówki, rogówki czy nerwu wzrokowego.
We wczesnym stadium, gdy zmiany tylko nieznacznie wpływają na codzienne funkcjonowanie, wystarczające mogą być regularne kontrole okulistyczne i odpowiednio dobrana korekcja okularowa. Trzeba jednak pamiętać, że okulary nie leczą zaćmy ani nie hamują jej postępu, a jedynie poprawiają jakość widzenia na danym etapie choroby. Nie istnieją też żadne krople ani leki, które przywracają zmętniałej soczewce pierwotną przejrzystość.
Jedyną skuteczną metodą leczenia zaćmy jest zabieg, podczas którego zmętniała naturalna soczewka zostaje usunięta, a w jej miejsce wszczepia się dobrany indywidualnie implant – soczewkę wewnątrzgałkową.
Do okulisty warto zgłosić się, gdy wzrok stopniowo się pogarsza, obraz staje się zamglony albo coraz większym problemem są światła samochodów, jazda po zmroku czy wykonywanie precyzyjnych czynności. Takie dolegliwości mogą mieć różne przyczyny, dlatego wymagają badania. Regularne kontrole u specjalisty pozwalają obserwować, jak szybko rozwija się choroba oraz odpowiednio zaplanować leczenie. Gwałtowne pogorszenie widzenia, silny ból oka, błyski czy nagle pojawiające się zaburzenia obrazu nie są natomiast typowym przebiegiem zaćmy korowej i wymagają pilnej konsultacji okulistycznej.
ESCRS guideline for cataract surgery 2024: executive summary, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC13528843/ (dostęp: 11.09.2026)
Cortical Cataract and Refractive Error, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30921809/ (dostęp: 11.09.2026)
Relationship between pure cortical cataract appearance and the wearing of glasses, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8969963/ (dostęp: 11.09.2026)
Phototoxicity of environmental radiations in human lens: revisiting the pathogenesis of UV-induced cataract, https://link.springer.com/article/10.1007/s00417-019-04390-3, (dostęp: 11.09.2026)
Cataract, https://eyewiki.aao.org/Cataract , (dostęp: 11.09.2026)
Każda podróż rozpoczyna się od jednego kroku. Zauważalna poprawa komfortu Twojego życia rozpoczyna się od bezbolesnej i niezobowiązującej konsultacji. Dowiedz się więcej, żeby wyraźniej zobaczyć problem. Widzimy się w Eyemed.
