Zaczerwienienie, ropna wydzielina czy obrzęk powiek – takie objawy często kojarzą się z niegroźnym podrażnieniem. W rzeczywistości dolegliwości te mogą świadczyć o infekcji bakteryjnej, w tym o zakażeniu wywołanym przez gronkowce. Gronkowiec w oku może prowadzić do różnych problemów – od zapalenia spojówek po znacznie poważniejsze infekcje. Wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia mają duże znaczenie dla ochrony narządu wzroku przed powikłaniami. W tym artykule dowiesz się, jakie są objawy gronkowca na oku, kto jest najbardziej narażony na zakażenie oraz jak wygląda diagnostyka i leczenie.
Gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus) jest bakterią Gram-dodatnią, która może bezobjawowo kolonizować skórę oraz błony śluzowe człowieka, zwłaszcza przedsionek nosa. W sprzyjających warunkach może wywoływać zakażenia różnych narządów, w tym oka. Należy do grupy ziarniaków gram-dodatnich, które charakteryzują się dość grubymi ścianami komórkowymi, zbudowanymi z wielu warstw. Pod mikroskopem tworzą one skupiska przypominające kiście winogron.
Mimo że bakteria często pozostaje niegroźna, może wywołać poważne infekcje w różnych częściach ciała, w tym w oczach. Zakażenia oczu wywołane przez Staphylococcus aureus mogą mieć różny przebieg, od stosunkowo łagodnych stanów zapalnych spojówek po poważniejsze schorzenia dotyczące rogówki czy wnętrza gałki ocznej.
Najczęstsze infekcje oczu wywołane przez gronkowca to m.in.:
Wczesne wdrożenie odpowiedniego leczenia ogranicza szerzenie się zakażenia oraz zmniejsza ryzyko powikłań okulistycznych.
Objawy gronkowca złocistego w oku mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych stanów zapalnych po poważne powikłania wymagające interwencji lekarskiej.
Objawy infekcji wywołanej przez gronkowiec oczu obejmują:
Ważne jest, aby nie lekceważyć tych objawów i jak najszybciej umówić się na konsultację okulistyczną.
Gronkowiec w oku rozwija się najczęściej na skutek przeniesienia bakterii z dłoni na okolice oczu. Można zakazić się nim m.in. poprzez kontakt z nosicielem, stykając się z przedmiotami należącymi do zakażonej osoby, a w niektórych przypadkach także drogą kropelkową.
Jednocześnie warto zauważyć, że ryzyko zakażenia wzrasta pod wpływem wielu dodatkowych czynników. Do najczęstszych przyczyn zalicza się:
Na szczęście wiele możemy zrobić w zakresie zapobiegania infekcjom wywołanym przez bakterię Staphylococcus aureus. Kluczowe jest przestrzeganie zasad higieny oczu i okolic. Należą do nich przede wszystkim:
Diagnostyka infekcji wywołanej przez gronkowca złocistego rozpoczyna się od wywiadu medycznego. Lekarz pyta o czas trwania objawów, stosowanie soczewek kontaktowych, przebyte infekcje oraz choroby przewlekłe. Następnie przeprowadzane jest badanie za pomocą lampy szczelinowej, ponieważ pozwala ono dokładnie ocenić budowę struktur oka oraz postawić diagnozę. W przypadku cięższych, nawracających lub opornych na leczenie infekcji lekarz okulista może pobrać wymaz z worka spojówkowego lub próbkę wydzieliny do posiewu mikrobiologicznego z antybiogramem. Takie badanie pozwala precyzyjnie zidentyfikować bakterię i dobrać antybiotyk, na który dany szczep jest wrażliwy.
W niektórych przypadkach konieczne może być wykonanie badań obrazowych (np. USG gałki ocznej), aby ocenić stan wnętrza gałki ocznej oraz ocenić obecność ropnia lub innych zmian patologicznych.
Leczenie gronkowca oczu zależy od rodzaju zakażenia, jego nasilenia oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. W większości przypadków podstawą terapii są odpowiednie preparaty dobrane przez lekarza. Farmakologiczne leczenie gronkowca w oku może obejmować:
Niektóre szczepy gronkowca mogą być oporne na standardowe antybiotyki, dlatego w przypadku braku poprawy po leczeniu kluczowe jest wykonanie posiewu z antybiogramem i dostosowanie terapii do jego wyników.
Uwaga: nie należy samodzielnie stosować antybiotyków pozostałych po wcześniejszych infekcjach. Nie należy także przerywać terapii po ustąpieniu pierwszych objawów, ponieważ zbyt krótki czas leczenia może sprzyjać nawrotom zakażenia.
Choć nie każde zaczerwienienie oka oznacza poważny problem, istnieją sytuacje wymagające szybkiej konsultacji okulistycznej. Należą do nich m.in.:
Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie gronkowca oczu pozwalają ograniczyć ryzyko powikłań i szybciej przywrócić komfort widzenia.
B. Nowakowicz – Dębek, Epidemiologia wielolekoopornych szczepów Staphylococcus aureus, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, 2016 r.
O’Callaghan RJ., The Pathogenesis of Staphylococcus aureus Eye Infections. Pathogens. 2018; 7(1):9. https://doi.org/10.3390/pathogens7010009.
