Zaćma jest jedną z najczęściej diagnozowanych chorób oczu u osób starszych. Polega na stopniowym mętnieniu naturalnej soczewki oka, co prowadzi do pogorszenia jakości widzenia. Wielu pacjentów, którzy otrzymują kwalifikację do zabiegu, zadaje sobie pytanie: ile trwa operacja zaćmy i jak wygląda cały proces leczenia? Warto wiedzieć, że współczesna chirurgia okulistyczna pozwala przeprowadzić zabieg szybko, bezboleśnie i w trybie ambulatoryjnym. Sam czas spędzony na sali operacyjnej jest zwykle znacznie krótszy niż większość osób się spodziewa.
Odpowiadając wprost na pytanie, ile trwa zabieg na zaćmę, należy zaznaczyć, że najczęściej zajmuje on od około 15 do 30 minut. Dokładny czas zależy od indywidualnej sytuacji pacjenta oraz stopnia zaawansowania zmian w soczewce. Współcześnie najczęściej stosowaną metodą leczenia jest fakoemulsyfikacja. Podczas zabiegu chirurg usuwa zmętniałą soczewkę przez niewielkie nacięcie, a następnie wszczepia nową soczewkę wewnątrzgałkową. Dzięki nowoczesnym technologiom procedura jest bardzo precyzyjna i nie wymaga nakładania szwów, dlatego operacja zaćmy trwa zwykle nie dłużej niż 30 minut.
Wybór rodzaju soczewki wewnątrzgałkowej daje możliwość jednoczesnej korekcji istniejącej wady wzroku — krótkowzroczności, nadwzroczności, astygmatyzmu lub starczowzroczności. Zakres dostępnych opcji omawia się z pacjentem podczas kwalifikacji do zabiegu.
Osoby zastanawiające się, jak długo trwa zabieg zaćmy, powinny pamiętać, że do całkowitego czasu pobytu w klinice należy doliczyć przygotowanie do operacji oraz krótką obserwację po jej zakończeniu. Z tego względu w placówce medycznej pacjent spędza zwykle kilka godzin. Takie operacje są przeprowadzane w ramach tzw. chirurgii jednego dnia, więc pacjenci wracają do domu jeszcze tego samego dnia.
To, ile trwa zabieg na zaćmę, nie zawsze jest identyczne u każdego pacjenta. Na długość procedury wpływa kilka istotnych czynników. Najważniejsze z nich to:
Pacjenci często pytają również, ile trwa zabieg zaćmy w przypadku bardzo zaawansowanych zmian. W takich sytuacjach operacja może potrwać nieco dłużej, jednak zazwyczaj nadal mieści się w przedziale kilkudziesięciu minut.
Rekonwalescencja po operacji zaćmy jest zwykle stosunkowo krótka. Warunkiem szybkiego powrotu do pełnej sprawności jest ścisłe przestrzeganie określonych zaleceń, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po zabiegu. Rekonwalescencja rozpoczyna się bezpośrednio po operacji. Zdecydowana większość pacjentów wraca do domu jeszcze tego samego dnia. Zaraz po zabiegu mogą pojawić się przejściowy dyskomfort w postaci światłowstrętu czy łzawienia, które are normalnymi objawami i powinny ustąpić w ciągu kilku dni.
Po operacji zaćmy bardzo ważne jest przestrzeganie zaleceń lekarza:
Choć wiele osób zauważa poprawę widzenia od razu po zabiegu, pełna stabilizacja wzroku wymaga więcej czasu.
Tak, technicznie jest to możliwe, choć w większości przypadków zaćma operowana jest oddzielnie na każdym oku. Oznacza to, że najpierw wykonywany jest zabieg na jednym oku, a drugie jest operowane po określonym czasie. Minimalny odstęp między operacjami ustala lekarz indywidualnie — zwykle wynosi co najmniej kilka do kilkunastu dni, pozwalając ocenić gojenie i efekt refrakcyjny pierwszego zabiegu przed podjęciem decyzji o terminie drugiego. Takie postępowanie pozwala lekarzowi ocenić proces gojenia oraz uzyskane efekty leczenia. Dodatkowo zwiększa bezpieczeństwo całej procedury.
W wybranych sytuacjach możliwe jest przeprowadzenie operacji obu oczu podczas jednej wizyty, jednak wymaga to spełnienia określonych kryteriów medycznych. Decyzję zawsze podejmuje lekarz prowadzący po dokładnej kwalifikacji pacjenta.
Powrót do zdrowia po operacji na zaćmę przebiega zazwyczaj szybko, jednak pełne zagojenie oka wymaga czasu. U większości osób pierwsza poprawa widzenia pojawia się już w ciągu 24-48 godzin. W kolejnych tygodniach wzrok stopniowo się stabilizuje, a oko regeneruje się po zabiegu. Powrót do codziennych, lekkich aktywności jest możliwy już w pierwszych dniach po zabiegu, natomiast pełne, fizyczne wygojenie się oka zajmuje około 3-4 tygodni. Warto jednak zaznaczyć, że proces tzw. neuroadaptacji, czyli przyzwyczajania się mózgu do zupełnie nowego, wyraźnego obrazu może potrwać dłużej niż samo gojenie, od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy.
Okulistyka dla lekarzy rodzinnych, praca zbiorowa pod red. J. Szaflik, J. Izdebska, Warszawa 2020.
https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/chorobyoczu/chorobysoczewki/73341,zacma-objawy-operacja-i-zalecenia-po-zabiegu-kiedy-wraca-widzenie (dostęp: 19.06.2026)
Wytyczne opieki okołooperacyjnej w chirurgii zaćmy w Polsce , Polskie Towarzystwo Okulistyczne, https://pto.com.pl/wp-content/uploads/2024/06/Wytyczne-opieki-okolooperacyjnej-w-chirurgii-zacmy-w-Polsce.pdf, (dostęp: 19.06.2026)
