Wylew podspojówkowy to jeden z tych problemów, które potrafią wyglądać bardzo niepokojąco. Jednak w większości przypadków nie stanowi on zagrożenia dla wzroku. Dochodzi do niego, gdy pęka drobne naczynie krwionośne w spojówce, a krew gromadzi się pod jej cienką warstwą. Efekt jest dość charakterystyczny – intensywnie czerwona plama na białku oka. Choć wylew w oku często pojawia się nagle i bez wyraźnego powodu, przyczyny mogą być bardzo różne – od nieszkodliwych odruchów fizjologicznych po choroby ogólnoustrojowe. Warto zatem wiedzieć, jak rozpoznać objawy i co robić w przypadku pękniętych naczynek w oku.
Wylew podspojówkowy (potocznie nazywany wylewem do oka albo wylewem krwi do oka) to bardzo częsta dolegliwość występująca w obrębie oka u osób w różnym wieku. Polega na pęknięciu naczynia krwionośnego w spojówce. Wskutek tego zjawiska krew gromadzi się w przestrzeni pomiędzy przezroczystą spojówką a białą twardówką. Powstaje wtedy intensywnie czerwona plama na powierzchni oka, bez bólu i pogorszenia widzenia. Mimo alarmującego wyglądu, wylew krwi w oku w typowym przebiegu nie wymaga specjalistycznego leczenia. W zdecydowanej większości przypadków ta przypadłość jest łagodna, bezpieczna i mija samoistnie.
Objawy wylewu krwi do oka są zwykle bardzo charakterystyczne i łatwe do zauważenia, nawet bez specjalistycznej wiedzy. Najczęściej pacjent nie odczuwa bólu, a jedyną zmianą jest wygląd oka. Uwaga: wylewu krwi do oka nie należy mylić z przekrwieniem oczu, czyli stanem, w którym rozszerzają się naczynka krwionośne, tworząc widoczne „pajączki” na całym obszarze białka oka.
Do typowych objawów wylewu podspojówkowego zalicza się:
Warto zauważyć, że krwawienie podspojówkowe często wygląda groźnie, ale w większości przypadków nie wiąże się z poważnym problemem okulistycznym. W praktyce przypadłość ta nie wpływa na funkcjonowanie gałki ocznej, ponieważ krew nie dostaje się do wnętrza oka. Zmiana ma charakter powierzchowny i ogranicza się wyłącznie do widocznej części oka. Wiele osób zauważa ją przypadkowo, patrząc w lustro lub po zwróceniu uwagi przez otoczenie.
Krwiak podspojówkowy najczęściej pojawia się samoistnie, jednak jego przyczyny mogą być zróżnicowane. Niekiedy trudno wskazać jedno konkretne zdarzenie, które go spowodowało. Do najczęstszych przyczyn powstawania wylewów pod spojówką należą:
W niektórych przypadkach wylewy podspojówkowe mogą nawracać, szczególnie jeśli są one symptomem poważniejszych chorób (np. zaburzeń krzepnięcia krwi, zaburzeń pracy wątroby.
Rozpoznanie wylewu podspojówkowego zwykle nie wymaga skomplikowanej diagnostyki, ponieważ zmiana jest widoczna gołym okiem. Po zebraniu wywiadu lekarskiego okulista ocenia wygląd gałki ocznej. Kluczowym elementem diagnostyki okulistycznej jest badanie w lampie szczelinowej. Pozwala ono specjaliście obejrzeć powierzchnię oka w dużym powiększeniu i wykluczyć inne, potencjalnie groźniejsze powikłania lub ukryte urazy. W jego trakcie lekarz ocenia rozległość wylewu oraz wyklucza inne choroby i urazy oka. W niektórych sytuacjach wskazane mogą być dodatkowe badania, takie jak:
W przypadku urazu gałki ocznej lub głowy zalecane jest rozszerzenie diagnostyki o ocenę dna oka.
W zdecydowanej większości przypadków wylew krwi do oka nie jest groźny i mija samoistnie. Nie pozostaje nam więc nic innego niż czekanie – krew sama się wchłonie, podobnie jak siniak na skórze. Cały proces trwa zazwyczaj 1-2 tygodnie. Jeżeli jednak tak się nie dzieje, warto udać się do doświadczonego okulisty.
Leczenie wylewu podspojówkowego ma charakter objawowy i może obejmować:
Wylew podspojówkowy nie wymaga ograniczenia aktywności wzrokowej.
Jeżeli wylewy podspojówkowe występują w następstwie konkretnej choroby (np. nadciśnienia tętniczego), konieczne jest leczenie tego schorzenia.
Jeśli wylew nie ustępuje po 3–4 tygodniach lub nawraca bez uchwytnej przyczyny, konieczna jest konsultacja okulistyczna i ewentualna diagnostyka ogólnoustrojowa w kierunku zaburzeń krzepnięcia lub nadciśnienia tętniczego.
Skontaktować się z lekarzem należy się również w razie wystąpienia dodatkowych objawów, takich jak:
Takie symptomy mogą wskazywać na inne, poważniejsze schorzenia wymagające pilnej interwencji medycznej.
Jakubaszko-Jabłońska J., Goutam Ch., Kwiatoń M., Wstępne badanie narządu wzroku w praktyce lekarza medycyny ratunkowej, [w:] Anaesthesiology & Rescue Medicine/Anestezjologia i Ratownictwo 4 (2013).
https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-subconjunctival-hemorrhag
