Zapalenie nadtwardówki to w dużej części przypadków łagodna choroba, która nie wpływa na ostrość wzroku. Schorzenie dotyczy głównie młodych osób (częściej kobiet) i ustępuje zwykle samoistnie bez skomplikowanego leczenia. Trzeba jednak mieć świadomość, że chorobę można łatwo pomylić z poważniejszymi infekcjami, w przypadku których konieczna jest interwencja lekarska. Sprawdź, jak rozpoznać zapalenie nadtwardówki oka, jakie są jego przyczyny, metody diagnostyki oraz dostępne opcje leczenia.
Zapalenie nadtwardówki to stan zapalny atakujący nadtwardówkę, czyli ścianę gałki ocznej. Aby lepiej zrozumieć, na czym polega to schorzenie, warto przyjrzeć się anatomicznym aspektom tej części oka. Nadtwardówka jest bogato unaczynioną błoną pokrywającą twardówkę, najbardziej zewnętrzną część gałki ocznej. Struktura ta znajduje się bezpośrednio pod spojówką.
Funkcje nadtwardówki to przede wszystkim utrzymanie odpowiedniego, kulistego kształtu gałki ocznej oraz transport substancji odżywczych i produktów metabolizmu. Ta część oka zawiera liczne naczynia krwionośne, które zazwyczaj są niewidoczne, ale stają się przekrwione (czerwone) w stanach zapalnych, takich właśnie jak zapalenie nadtwardówki. Chociaż jest to schorzenie uważane za łagodne, warto je obserwować i w razie niepokojących objawów skonsultować się z okulistą.
Nadtwardówkowe zapalenie oka to choroba łagodna, która często ustępuje samoistnie. Niemniej jednak może wywołać objawy uciążliwe dla pacjenta. Typowym symptomem jest zaczerwienienie jednego lub obu oczu, często określane jako „przekrwione oko”. Warto podkreślić, że zapalenie nadtwardówki nie powoduje powstawania wydzieliny w oczach, co pozwala odróżnić je od zapalenia spojówek.
Do innych możliwych objawów zapalenia nadtwardówki oka zalicza się:
Nie stwierdza się pogorszenia ostrości wzroku.
W większości przypadków nie jest możliwe jednoznaczne wskazanie przyczyny schorzenia. Mówimy wtedy o idiopatycznym zapaleniu nadtwardówki. Wystąpienie choroby jest bardziej prawdopodobne:
Do potencjalnych czynników sprawczych zalicza się także przewlekły stres i zmęczenie, urazy mechaniczne oraz kontakt oczu ze środkami chemicznymi. W niektórych sytuacjach stan zapalny obejmujący zewnętrzną warstwę twardówki może być związany z innymi schorzeniami. W grupie podwyższonego ryzyka są osoby cierpiące na takie choroby jak: choroba Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita, choroba Behceta, zespół Sweeta, reumatoidalne zapalenie stawów, trądzik różowaty czy niektóre nowotwory. Zdarza się, że schorzenie ma charakter nawracający. Zapalenie nadtwardówki często dolega osobom, które cierpią na migreny.
Rozpoznanie nadtwardówkowego zapalenia oka zwykle nie sprawia trudności. W większości przypadków lekarz okulista stawia diagnozę na podstawie opisanych przez pacjenta dolegliwości (objawów klinicznych) i badania oka. Ciężkie, nawracające epizody wymagają pogłębionej diagnostyki. Specjalista może zlecić badania krwi oraz dalsze badania w celu wykluczenia choroby podstawowej.
Zapalenie nadtwardówki oka często mija samoistnie, dlatego leczenie nie zawsze jest konieczne. Choroba jest najczęściej schorzeniem samoograniczającym się, o stosunkowo łagodnym przebiegu, bez intensywnych dolegliwości. Stan zapalny atakujący nadtwardówkę mija zwykle bez leczenia w ciągu 1 do 3 tygodni. Jeżeli tak się nie stanie, można skorzystać z dostępnych metod łagodzenia objawów oraz różnych metod terapii.
Leczenie zapalenia nadtwardówki może obejmować stosowanie:
W przypadku uporczywych, nawracających się lub przedłużających epizodów lekarz może przepisać krótki cykl doustnych leków steroidowych w odpowiednich dawkach. Przy uzyskaniu poprawy (opanowaniu stanu zapalnego) należy zmniejszyć dawkowanie i odstawić lek jak najszybciej ze względu na jego działania niepożądane (jaskra, zaćma). Aż do wyzdrowienia nie należy stosować soczewek kontaktowych. Jeśli chorobie towarzyszy światłowstręt, do momentu ustąpienia objawów warto chronić oczy dobrymi okularami przeciwsłonecznymi z filtrem UV.
Jeśli objawy zapalenia nadtwardówki nie ustępują po kilku tygodniach, ból oka nasila się lub pojawiają się inne dolegliwości, takie jak pogorszenie widzenia, należy jak najszybciej skonsultować się z okulistą. Lekarz przeprowadzi odpowiednie badania w celu potwierdzenia lub wykluczenia zapalenia twardówki albo innych schorzeń wymagających pilnego leczenia.
