Gonioskopia to specjalistyczne badanie okulistyczne, które pozwala na dokładną ocenę kąta przesączania w oku. Struktura ta jest odpowiedzialna za odpływ cieczy wodnistej z gałki ocznej. Zaburzenia tego mechanizmu mogą prowadzić do podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego i w konsekwencji do rozwoju jaskry. Choć termin „gonioskopia” może brzmieć skomplikowanie, samo badanie jest krótkie, bezpieczne i bezbolesne. W tym artykule wyjaśniamy, co to jest gonioskopia, kiedy warto ją wykonać, jak przebiega oraz jakie choroby można dzięki niej wykryć.
Gonioskopia to nieinwazyjne badanie, dzięki któremu można uwidocznić tzw. kąt przesączania (kąt tęczówkowo-rogówkowy). To bardzo ważna struktura, stanowiąca podstawową drogę odpływu cieczy wodnistej z komory przedniej gałki ocznej. Ponieważ to miejsce nie jest widoczne podczas standardowego badania w lampie szczelinowej, konieczne jest użycie specjalnego narzędzia zwanego gonioskopem. Składa się on z lusterka oraz soczewki umieszczonej pod kątem. Gonioskop umożliwia bezpośrednią obserwację poszczególnych struktur oka w tym obszarze, dzięki czemu specjalista może ocenić kąt przesączania.
W trakcie gonioskopii można sprawdzić m.in.:
Dzięki gonioskopii można zdiagnozować i monitorować różnego rodzaju patologiczne zmiany w oku (takie jak jaskra zamkniętego lub otwartego kąta przesączania) czy wrodzone nieprawidłowości w budowie gałki ocznej.
Gonioskopia jest wskazana w wielu sytuacjach. Najczęściej wykonuje się ją u osób z podejrzeniem jaskry – badanie pozwala potwierdzić lub wykluczyć chorobę. Badanie kąta przesączania jest wykorzystywane również w celu monitorowania efektów leczenia, kontrolowania zmian po operacjach lub zabiegach laserowych oraz do oceny stanu oka po urazach. Lekarz może skierować pacjenta na gonioskopię przed planowanymi zabiegami. Procedurę wykonuje się także w czasie zabiegów chirurgicznych lub laserowych w celu uwidocznienia kąta.
Główne wskazania do wykonywania gonioskopii to m.in.:
Ważna uwaga: wyniki gonioskopii może zinterpretować tylko specjalista.
Gonioskopii nie należy się obawiać. Jest to kontaktowe badanie diagnostyczne, nieinwazyjne i trwa krótko – najczęściej od kilku do kilkunastu minut. Badanie jest bezbolesne, ponieważ powierzchnia oka zostaje wcześniej znieczulona miejscowo za pomocą kropli i jest wykonywane w gabinecie okulistycznym. Nie wymaga specjalnego przygotowania. Wystarczy przyjść do gabinetu bez makijażu oraz wcześniej zdjąć soczewki kontaktowe. Należy też poinformować okulistę o wszystkich alergiach i lekach stosowanych na co dzień.
Jak wygląda gonioskopia krok po kroku?
W czasie zabiegu lub bezpośrednio po nim jest możliwe zamglone widzenie. Przez około 30-60 minut po badaniu nie należy prowadzić samochodu ze względu na przejściowe zamglenie widzenia spowodowane obecnością żelu kontaktowego na powierzchni oka oraz efekt olśnienia po użyciu silnego światła diagnostycznego. W przeważającej części przypadków procedura nie powoduje żadnych powikłań.
Dzięki gonioskopii można wykryć wiele nieprawidłowości w obrębie narządu wzroku. Badanie umożliwia rozpoznanie i ocenę postępów wielu chorób oczu i jest używane m.in. w diagnostyce:
