Astygmatyzm to zaburzenie symetrii obrotowej gałki ocznej, którego przyczyną najczęściej jest nieregularna krzywizna rogówki. Objawy obejmują zamazane widzenie, bóle głowy i zmęczenie oczu. Wada ta może dotyczyć osób w każdym wieku, także dzieci, niemowląt, a nawet noworodków. Jak widzi dziecko z astygmatyzmem? Czy astygmatyzm u dziecka można wyleczyć? Poznaj odpowiedzi na te i wiele innych pytań dotyczących jednej z najbardziej popularnych wad wzroku.
Astygmatyzm (niezborność) to jedna z najczęściej występujących wad wzroku. Mówiąc prosto, polega ona na zniekształceniu widzenia z bliska i z daleka. Taki stan rzeczy może być powodowany przez deformacje oka, a dokładnie przez nieprawidłowe ukształtowanie przedniej części rogówki – dużo rzadziej soczewki. U osób cierpiących na astygmatyzm rogówka ma kształt wydłużony zamiast okrągłego – można porównać ją do piłki do rugby. Powoduje to powstanie wady refrakcji, gdzie wiązka światła wpadająca do oka ulega zniekształceniu.
Diagnostyką astygmatyzmu u dziecka może zająć się okulista lub optometrysta. W trakcie wizyty specjalista przeprowadza badanie wzroku, które może obejmować ocenę ostrości widzenia, badanie refrakcji oraz pomiar krzywizny rogówki za pomocą keratometru. U najmłodszych pacjentów często wykonuje się badanie w rozszerzonych źrenicach, co pozwala dokładniej ocenić wadę wzroku. W przypadku starszych dzieci możliwe jest przeprowadzenie bardziej szczegółowej diagnostyki z użyciem autorefraktometru lub innych specjalistycznych urządzeń.
Astygmatyzm nie jest chorobą oczu, lecz wadą wzroku, więc nie mówimy o leczeniu go, lecz o korekcji. Może być wrodzony lub rozwinąć się w późniejszym wieku, a u dzieci należy go z całą pewnością korygować poprzez noszenie okularów lub torycznych soczewek kontaktowych. Należy podkreślić, że wczesna diagnoza astygmatyzmu jest niezwykle istotna, ponieważ pozwala dobrać odpowiednią korekcję wzroku i zapobiegać problemom z widzeniem w przyszłości.
Astygmatyzm to wada, która, jeśli nie zostanie odpowiednio skorygowana, może prowadzić do trudności z wyraźnym widzeniem. Objawy niezborności u dzieci są bardzo podobne do tych u dorosłych (zobacz: jak widzi osoba z astygmatyzmem). Niestety dziecko nie zawsze powie rodzicom, że słabo widzi, ponieważ nie wie, że może widzieć lepiej. Gdy zauważymy, że nasza pociecha często mruży oczy, ma problemy z koncentracją, siedzi blisko ekranu telewizora, znacznie nachyla się nad kartką podczas czytania, myli litery lub rysuje postacie do góry nogami, może to być astygmatyzm. Wówczas najlepszym rozwiązaniem będzie wizyta u optometrysty lub okulisty, który podczas prostego badania jest w stanie sprawdzić ostrość wzroku i określić, czy i jaka wada refrakcji występuje u dziecka.
W przypadku astygmatyzmu u dziecka ważne jest, aby nie ignorować objawów, które mogą wskazywać na problemy ze wzrokiem. Brak podjęcia działania może znacząco pogorszyć ostrość widzenia, co w konsekwencji może prowadzić do problemów z wykonywaniem podstawowych czynności. Warto wspomnieć, że astygmatyzm da się skorygować za pomocą metod laserowej korekcji wzroku. Jednak metody te mają swoje ograniczenia wiekowe – nie mogą poddać się im pacjenci przed ukończeniem 21. roku życia. Aby wykonać zabieg laserowej korekcji wzroku, wada musi być stabilna, a rozwój oczu zakończony.
Aby wspierać zdrowie oczu dziecka z astygmatyzmem, należy regularnie kontrolować jego wzrok i stosować się do zaleceń specjalisty. Ważne jest, by dziecko nosiło odpowiednie okulary lub soczewki kontaktowe. Należy również zadbać o higienę oczu, unikać nadmiernego wysiłku wzrokowego, np. długiego patrzenia w ekran, oraz dbać o zdrową dietę bogatą w witaminy, które wspierają zdrowie oczu.
Nieskorygowane lub nie wykryte wady refrakcji mogą się pogłębiać. Regularne badania wzroku pozwalają na wczesne wykrycie problemu i dobranie odpowiedniej korekcji, co jest kluczowe dla zapobiegania dalszym komplikacjom. Wielu rodziców zastanawia się, czy astygmatyzm u dziecka może się cofnąć. Zauważono, że w wielu przypadkach wraz z wiekiem wada refrakcji u dzieci między 1. a 4. rokiem życia się zmniejsza. Do 7. roku życia narząd wzroku stale się rozwija, dlatego w miarę, jak dziecko rośnie, astygmatyzm może się cofnąć. Jednak gdy mamy do czynienia z astygmatyzmem u niemowlaka, konieczne jest jak najszybsze wyrównanie wady wzroku.
