Naświetlenie od spawania – jak radzić sobie z powikłaniami?

Spawacze to pracownicy, którzy częściej niż inni są narażeni na dolegliwości ze strony narządu wzroku. Wynika to z bezpośredniej ekspozycji na silne promieniowanie UV (głównie UV-B), które jest emitowane podczas pracy ze spawarką. Wystarczy krótka chwila nieuwagi i brak odpowiedniego zabezpieczenia, aby doszło do naświetlenia oczu. To bolesna dolegliwość, która objawia się przede wszystkim jako zaczerwienienie, łzawienie i intensywne pieczenie. Warto wiedzieć, czym dokładnie jest ten uraz, jak go rozpoznać oraz jak postępować, by przyspieszyć regenerację narządu wzroku.

Czym jest naświetlenie oczu od spawania?

Naświetlone oczy od spawania, znane także jako oko łukowe lub ślepota spawalnicza, to jedna z najczęstszych dolegliwości występujących u osób pracujących ze spawarką. Jest to ostre uszkodzenie rogówki (nabłonka rogówki) i wtórne zmiany w spojówce wywołane głównie przez promieniowanie ultrafioletowe (UV), które prowadzi do obumarcia i złuszczania się komórek nabłonka rogówki. Powodem, dla którego jest to niebezpieczne dla oczu, jest bardzo duża intensywność tego promieniowania oraz brak naturalnej (fizjologicznej) ochrony przed nim, co często prowadzi do uszkodzenia wrażliwych komórek rogówki i spojówek już po krótkiej ekspozycji.

Objawy naświetlenia oczu – kiedy się pojawiają?

Naświetlone oczy podczas spawania lub po spawaniu to nieprzyjemna dolegliwość, która najczęściej występuje w wyniku braku odpowiedniej ochrony narządu wzroku. Wielogodzinna praca przy spawarce bez zastosowania osłony twarzy i oczu może skutkować oparzeniem, co w konsekwencji prowadzi do uszkodzenia oka. Problem jest niestety dość powszechny: może dotknąć zarówno początkujących, jak i doświadczonych spawaczy. Trzeba podkreślić, że naświetlenie oczu od spawania to nie tylko ryzyko zawodowe spawacza. Na uszkodzenie wzroku są również narażone osoby znajdujące się w pobliżu prac spawalniczych.

Objawy naświetlenia oczu od spawania najczęściej pojawiają się z opóźnieniem – zazwyczaj po kilku godzinach od naświetlenia, nierzadko w nocy. Uszkodzenia natomiast zachodzą natychmiastowo. Z reguły nabłonek regeneruje się w pełni w 24-72 h, jednak możliwe są też nieodwracalne uszkodzenia przy ciężkich lub powtarzalnych ekspozycjach.

Do typowych objawów ślepoty spawalniczej należą m.in.:

• ból i intensywne pieczenie,
• uczucie piasku pod powiekami,
• obrzęk spojówek z przekrwieniem,
• powierzchowne uszkodzenia nabłonka rogówki powodujące pogorszenie ostrości widzenia,
• bolesny skurcz powiek utrudniający ich otwarcie, połączony z intensywnym światłowstrętem,
• silne łzawienie,
• wrażliwość na światło (fotofobia),
• czasowe zaburzenia percepcji wzrokowej.

Pierwsza pomoc przy naświetleniu oczu od spawania

Objawy naświetlenia oczu podczas spawania mogą znacznie utrudniać codzienne funkcjonowanie. Dlatego bardzo duże znaczenie ma szybka reakcja. Gdy pojawią się pierwsze dolegliwości, warto działać szybko i zdecydowanie. Podstawą jest ograniczenie bodźców drażniących oraz wsparcie naturalnych procesów regeneracji oka.

Co zrobić na naświetlone oczy od spawania? Najczęściej zaleca się:

• odpoczynek w zaciemnionym pomieszczeniu,
• stosowanie chłodnych okładów na zamknięte powieki
• konsultację lekarską przy nasilonych objawach (może on zalecić używanie kropli nawilżających i regenerujących bez konserwantów – wiele osób zastanawia się, jakie krople na naświetlone oczy od spawania będą najlepsze; zwykle są to preparaty regenerujące film łzowy. Każdy preparat należy jednak stosować pod okiem specjalisty. Mogą być konieczne specjalistyczne leki, jak i zwykłe preparaty nawilżające),
• unikanie pracy przy komputerze i ekspozycji na intensywne światło,
• unikanie pocierania oczu,
• noszenie okularów przeciwsłonecznych przy wyjściu na zewnątrz.

Dodatkowo osoby noszące soczewki kontaktowe powinny je zdjąć natychmiast po urazie.

Ile trwa rekonwalescencja po naświetleniu oczu?

W większości przypadków charakterystyczne symptomy naświetlenia przemijają samoistnie w ciągu 24-48 godzin wraz z regeneracją nabłonka. W tym czasie może utrzymywać się ból oraz nadwrażliwość na światło, ale stopniowo powinny się one zmniejszać – nie zaleca się jednak stosować kropli przeciwbólowych bez konsultacji z lekarzem.

Kiedy naświetlenie oczu wymaga wizyty u lekarza?

Choć wiele przypadków ma łagodny przebieg, nie zawsze wystarczą domowe metody. Konsultacja okulistyczna jest wskazana, gdy:

• ból nie ustępuje po 24 godzinach,
• pojawia się wyraźne pogorszenie widzenia,
• występuje silny obrzęk lub uczucie ciała obcego w oku,
• objawy nasilają się, zamiast słabnąć.

Powtarzające się naświetlenie oczu podczas spawania to jednak nie tylko tymczasowy dyskomfort.

Wieloletnia praca bez ochrony wzroku znacząco zwiększa ryzyko chorób degeneracyjnych, takich jak zaćma. Długofalowym skutkiem wielokrotnych ekspozycji na światło UV są też nowotwory skóry, takie jak rak podstawnokomórkowy powiek. Dlatego, jeżeli doświadczyłeś takiego stanu, warto odwiedzić lekarza.

Jak skutecznie chronić wzrok podczas prac spawalniczych?

Jak wspomnieliśmy, praca przy spawaniu może być szczególnie niebezpieczną dla osób niestosujących właściwych praktyk bezpieczeństwa. Żeby nie dopuścić do naświetlenia oczu w trakcie pracy, należy zaopatrzyć się w odpowiednie środki ochrony. Trzymanie w dłoni tarczy spawalniczej często nie wystarcza; z kolei okulary spawalnicze nie chronią twarzy przed iskrami powstającymi w trakcie spawania.

Najważniejszym elementem stroju roboczego spawacza powinna być przyłbica. Chroni ona nie tylko wzrok, ale i całą twarz. Szczególnie dobrze sprawdzają się modele samościemniające, które automatycznie zmieniają stopień zaciemnienia filtra.