Zaćma pęczniejąca to szczególny typ katarakty, który prowadzi do spęcznienia włókien soczewki oka i zwiększenia jej objętości. Oznaką rozwoju choroby może być stopniowe pogorszenie widzenia, którego nie da się skorygować za pomocą okularów lub soczewek kontaktowych. W skrajnych przypadkach, jeśli zaćma pozostaje nieleczona, może doprowadzić do całkowitej utraty wzroku. Zrozumienie przyczyn tego schorzenia oraz wczesne rozpoznanie objawów znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie i zachowanie widzenia.
Zaćma pęczniejąca to jedno ze stadium zaawansowanej zaćmy nabytej. Ten typ katarakty, podobnie jak zaćma starcza, prowadzi do zmętnienia soczewki oka. Choroba występuje stosunkowo rzadko, a głównym czynnikiem ryzyka jest cukrzyca. W przypadku zaćmy cukrzycowej dochodzi do pęcznienia soczewki, przez co zwiększa ona swoją objętość. Dzieje się tak z powodu nadmiaru glukozy oraz nadmiernego gromadzenia się produktów jej metabolizmu w soczewce. Mówiąc wprost – soczewka chłonie wodę, a w miarę przenikania coraz większej ilości płynu rozwija się zaćma pęczniejąca.
W przypadku zaćmy pęczniejącej można zaobserwować zarówno klasyczne objawy związane z kataraktą, jak i te charakterystyczne dla innych schorzeń oka, takich jak jaskra. Do najczęstszych symptomów należą:
Dodatkowo mogą pojawiać się bóle głowy, nudności, a nawet wymioty.
Rozwój zaćmy pęczniejącej nie jest związany z naturalnymi procesami starzenia się organizmu, lecz ze zwiększeniem objętości soczewki na skutek absorpcji wody. Na skutek zaburzeń gospodarki węglowodanowej włókna soczewki puchną, co prowadzi do jej obrzęku. W rezultacie soczewka staje się nabrzmiała i wywiera nacisk na inne struktury oka, co przyczynia się do znacznego pogorszenia widzenia. U pacjentów, u których występuje ten typ katarakty, może dojść do tak zwanego zwężenia kąta przesączania, czyli struktury odpowiedzialnej za odpływ cieczy wodnistej z oka. To z kolei uniemożliwia prawidłowy odpływ cieczy, prowadząc tym samym do wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego. Rodzi to dodatkowe komplikacje, takie jak jaskra lub trwałe uszkodzenie nerwu wzrokowego.
Zaćmę cukrzycową można rozpoznać na podstawie podstawowego badania okulistycznego. Wizyta rozpoczyna się od wywiadu medycznego, podczas którego lekarz zapyta o nagłość wystąpienia objawów, historię chorób oczu i ogólny stan zdrowia.
Diagnostyka zaćmy pęczniejącej zazwyczaj opiera się na:
W niektórych przypadkach, aby dokładniej ocenić stan oka i wykluczyć inne dolegliwości, okulista może zlecić dodatkowe badania, takie jak ultrasonografia gałki ocznej (USG).
Jedynym skutecznym sposobem leczenia zarówno zaćmy pęczniejącej, jak i zaćmy starczej, jest operacyjne usunięcie zmętniałej soczewki i zastąpienie jej sztuczną soczewką wewnątrzgałkową. Zabieg cechuje się wysoką skutecznością, jest bezpieczny i pozwala na znaczną poprawę widzenia oraz szybki powrót do zdrowia. Obecnie zabiegi operacyjnego leczenia zaćmy są bardzo popularne i wykonywane na całym świecie.
W przypadku wystąpienia nagłego pogorszenia wzroku lub innych niepokojących objawów należy jak najszybciej skonsultować się z okulistą. Ważne jest, aby nie zwlekać z wizytą u lekarza, wczesne wykrycie i leczenie zaćmy pęczniejącej może bowiem zapobiec poważnym powikłaniom.
