Czy w naszych oczach mieszkają pasożyty? Szacuje się, że ponad 80% dorosłych może mieć nużeńca (Demodex), czyli mikroskopijnego roztocza, który jest głównym winowajcą zapalenia brzegów powiek. Wywołuje przewlekłe pieczenie, świąd, przekrwienie i uczucie piasku pod powiekami. Trudno pozbyć się intruza z uwagi na problematyczne rozpoznanie i jeszcze trudniejsze leczenie.
Zapalenie brzegów powiek zwykle dzielimy na przednie i tylne. Przyczyny tych dwóch stanów są różne.
Przednie zapalenie brzegów powiek (anterior blepharitis) dotyczy skóry powiek, podstawy rzęs oraz mieszków rzęskowych. Najczęściej przyczyną tej choroby jest kolonizacja bakteryjna przez gronkowca złocistego (Staphylococcus Aureus) lub pasożytnicza przez nużeńca (Demodex Folliculorum). Bakterie wytwarzają toksyny i enzymy, które powodują rozwój przewlekłego stanu zapalnego.
Obecność nużeńca powoduje mechaniczne drażnienie mieszków rzęsowych, co skutkuje powstawaniem mikrourazów. Ponadto produkty przemiany materii, wydzielane przez pasożyta, wywołują odpowiedź układu odpornościowego, co jest bezpośrednią przyczyną wystąpienia objawów.
Do czynników ryzyka przedniego zapalenia powiek należą:
Tylne zapalenie brzegów powiek (posterior blepharitis) najczęściej jest spowodowane dysfunkcją gruczołów Meiboma, czyli gruczołów łojowych, zlokalizowanych w tarczce powieki. Ich głównym zadaniem jest wydzielanie lipidowej warstwy filmu łzowego, która zapobiega parowaniu łez i zapewnia stabilność powierzchni oka. Zbyt gęsty lub nieprawidłowy łój z gruczołów Meiboma może zatykać ich ujścia. To zaburza ochronę powierzchni oka i sprzyja przewlekłemu zapaleniu brzegów powiek.
Inne przyczyny tylnego zapalenia brzegów powiek to:
Najczęściej zapalenie brzegów powiek objawia się przez obrzęk i zaczerwienienie powiek, któremu towarzyszy świąd, uczucie ciała obcego pod powiekami i pieczenia oczu. Typowo po przebudzeniu obserwuje się sklejanie rzęs z wydzieliną łojową na brzegu powieki, występuje również nadmierne wypadanie rzęs. Skóra okolicy powiek jest lśniąca i obrzęknięta, widoczne jest również złuszczanie.
Rozpoznanie zapalenia brzegów powiek jest możliwe na podstawie dokładnego wywiadu i badania pacjenta. Następnie lekarz zaleca odpowiednią dla danego przypadku terapię. Przy bakteryjnym zapaleniu brzegów powiek stosuje się antybiotykoterapię, w zapaleniu nużeńcowym iwermektynę, w etiologii łojotokowej najistotniejsza jest prawidłowa pielęgnacja skóry oraz leczenie chorób dermatologicznych.
W tylnym zapaleniu brzegów powiek leczenie jest trudniejsze. Stosuje się antybiotyki, steroidy i preparaty nawilżające do oczu. Codzienne ciepłe okłady i masaże powodują udrożnienie gruczołów Meiboma i pomagają złagodzić dolegliwości.
Podstawą leczenia każdego rodzaju blepharitis pozostaje prawidłowa higiena oczu. Na czas leczenia warto również zrezygnować z noszenia makijażu.
Do okulisty warto zgłosić się, gdy objawy zapalenia brzegów powiek utrzymują się mimo codziennej higieny powiek. Konsultacja jest szczególnie ważna, gdy dolegliwości nasilają się, pojawia się pogorszenie widzenia, nasilony światłowstręt lub nawracające gradówki i jęczmienie. Obecność ropy, strupów lub krwawienia w okolicy rzęs zawsze wymaga konsultacji z lekarzem.
Podstawą leczenia w warunkach domowych jest regularna higiena powiek. Zaleca się stosowanie ciepłych kompresów (np. z jałowego gazika nasączonego ciepłą wodą), które pomagają rozpuścić zalegającą wydzielinę z gruczołów Meiboma. Następnie należy delikatnie masować brzegi powiek ruchem w kierunku linii rzęs, aby ułatwić odpływ lipidów.
Do codziennego oczyszczania warto używać specjalnych chusteczek do higieny powiek lub przemywać je roztworem soli fizjologicznej. W przypadku podejrzenia nużeńca pomocne mogą być preparaty z olejkiem z drzewa herbacianego.
Każda podróż rozpoczyna się od jednego kroku. Zauważalna poprawa komfortu Twojego życia rozpoczyna się od bezbolesnej i niezobowiązującej konsultacji. Dowiedz się więcej, żeby wyraźniej zobaczyć problem. Widzimy się w Eyemed.
