Półpasiec jest ostrą chorobą zakaźną wywołaną przez patogen odpowiadający również za ospę wietrzną. Jej szczególnie niebezpieczną postacią jest półpasiec oczny, który atakuje gałązki nerwu trójdzielnego i może zakończyć się groźnymi powikłaniami. Półpasiec oczny może być przyczyną trwałych problemów ze wzrokiem, a nawet ślepoty. Jakie są objawy tego schorzenia i na czym polega jego leczenie?
Półpasiec oczny to choroba wirusowa wywołana przez wirus Varicella zoster virus (VZV), czyli ten sam, który odpowiada za etiologię ospy wietrznej. Jest to reaktywacja utajonego, przewlekłego zakażenia tym wirusem, do której dochodzi po osłabieniu odporności. Oznacza to, że może on wystąpić tylko u osób, które chorowały na ospę wietrzną.
U chorych, u których rozwija się półpasiec oka, mogą wystąpić takie objawy, jak:
W cięższych przypadkach półpaśca ocznego może wystąpić stan zapalny rogówki nawet z powstaniem owrzodzeń, zapalenie spojówek oraz zapalenie błony naczyniowej oka. Zwiększa to ryzyko trwałego pogorszenia widzenia, a nawet jego całkowitej utraty. Niestety półpasiec jest zaraźliwy. Zakażenie następuje przez kontakt z aktywnymi wykwitami pęcherzykowymi.
Półpasiec oka zwykle zaczyna się od objawów zwiastunowych, takich jak ból głowy, gorączka i ogólne złe samopoczucie. Może również wystąpić jednostronny ból lub obniżenie czucia w okolicy oka, czoła i czubka głowy. Następnie dochodzi do pojawienia się charakterystycznej dla półpaśca wysypki, początkowo rumieniowo-plamistej, która po 1-2 dniach przekształca się w pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym lub mętnym. W ciągu kolejnych 4-5 dni pęcherzyki pękają, tworząc bolesne nadżerki i owrzodzenia, które po 7-10 dniach pokrywają się strupami. Po 3-4 tygodniach strupy odpadają, często pozostawiając blizny, odbarwienia i przebarwienia.
Półpasiec na oku to bardzo niebezpieczne schorzenie, które zawsze wymaga niezwłocznej konsultacji lekarskiej i leczenia. Diagnoza najczęściej opiera się na wywiadzie lekarskim oraz dokładnym badaniu. Zwykle do rozpoznania wystarcza badanie okulistyczne, podczas którego lekarz ocenia objawy charakterystyczne dla tej choroby. Wczesne rozpoznanie półpaśca w oku ma kluczowe znaczenie, ponieważ pozwala na szybsze wdrożenie leczenia.
Jeśli zauważysz u siebie jakiekolwiek objawy mogące wskazywać na półpaśca, niezwłocznie zgłoś się do okulisty. W leczeniu półpaśca ocznego stosuje się przede wszystkim leki przeciwwirusowe przyjmowane doustnie. Im szybciej rozpocznie się leczenie, tym mniejsze ryzyko powikłań, w tym utraty wzroku. W zależności od nasilenia objawów lekarz może zalecić także leki przeciwbólowe oraz leczenie miejscowe – krople do oczu z glikokortykosteroidami oraz nawilżające krople do oczu. W niektórych przypadkach konieczne może być podawanie kropli lub maści z antybiotykiem, aby zapobiec wtórnym nadkażeniom bakteryjnym.
Tak jak już wspomniano, półpasiec oka może rozwinąć się tylko u osób, które chorowały wcześniej na ospę wietrzną – czyli właściwie u większości ludzi. Czynniki zwiększające ryzyko zachorowania to m.in.:
Jedyną skuteczną metodą zapobiegania półpaścowi na oku są szczepienia ochronne. W Polsce dostępna jest szczepionka, która chroni przed zachorowaniem na półpasiec oraz zmniejsza ryzyko wystąpienia ciężkiego powikłania, jakim jest neuralgia popółpaścowa. Istnieje również szczepionka, która zapobiega samemu półpaścowi u osób, które wcześniej przebyły ospę wietrzną. Specjaliści zalecają tego typu szczepienia w szczególności osobom w wieku 50+ oraz osobom od 18 roku życia z czynnikami zwiększonego ryzyka wystąpienia półpaśca z powodu osłabionego układu odpornościowego.
