Ciało szkliste to miękka, bezbarwna i galaretowata substancja wypełniająca wnętrze gałki ocznej. Składa się głównie z wody, kolagenu i kwasu hialuronowego, co nadaje mu konsystencję żelu. Rola ciałka szklistego polega na zachowaniu odpowiedniej objętości i kształtu gałki ocznej, a także przepuszczaniu światła do siatkówki, gdzie powstaje obraz. Niekiedy zdarza się, że ciało szkliste kurczy się i oddziela od siatkówki. Zwykle jest to naturalnym procesem starzenia się oka i nie wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Jednak w niektórych sytuacjach może prowadzić do powikłań. Sprawdź, kiedy warto zgłosić się do okulisty.
Odklejenie ciałka szklistego to proces, który polega na odłączeniu się żelowej substancji wypełniającej oko od leżącej pod nią siatkówki. W miarę upływu lat ciałko szkliste staje się bardziej płynne i zaczyna się kurczyć. Kiedy to się dzieje, włókna kolagenu pękają, a tym samym zaczynają oddzielać się od ścianki gałki ocznej. Częstość występowania wzrasta wraz z wiekiem – w grupie ryzyka znajdują się przede wszystkim osoby, które ukończyły 60 lat. Dolegliwość może pojawić się również wcześniej, szczególnie u osób z krótkowzrocznością, a także tych, które przeszły operację lub urazy oczu.
Tylne odłączenie ciałka szklistego najczęściej występuje jako naturalny proces fizjologiczny. Zjawisko to zwykle powoduje niewielkie objawy lub nie powoduje ich wcale. Zmiany są zawsze bezbolesne. U niektórych osób pojawiają się takie symptomy jak:
Wszystkie te objawy zmniejszają się lub ustępują po całkowitym odłączeniu ciałka szklistego.
Odklejenie ciała szklistego, znane również jako tylne odłączenie ciałka szklistego, jest naturalnym procesem i wystąpi prędzej czy później u każdego. Podobnie jak ma to miejsce w przypadku innych narządów, w oczach również występują fizjologiczne zmiany zachodzące podczas starzenia się organizmu. W większości przypadków odłączenie ciałka szklistego ma charakter łagodny i przewlekły – wówczas szklistka stopniowo odkleja się od siatkówki w tylnym odcinku gałki ocznej. Zwykle zajmuje to od jednego do trzech miesięcy, a objawy ustępują samoistnie. Zdarza się jednak, że ostre oderwanie ciała szklistego w oku doprowadzi do uszkodzenia siatkówki, co wymaga pilnej interwencji okulistycznej.
Odklejenie ciałka szklistego w oku może zdiagnozować lekarz okulista. W tym celu wykonuje badanie dna oka, które ma na celu ocenę stanu siatkówki, plamki żółtej, naczyń krwionośnych oraz nerwu wzrokowego. Zbadanie tylnego odcinka oka pod kątem typowych oznak odłączenia ciałka szklistego będzie wymagało podania specjalnych kropli rozszerzających źrenice dla lepszej wizualizacji.
W większości przypadków oddzielenie ciała szklistego od siatkówki nie jest niebezpieczne i nie wymaga specjalnego leczenia. Niemniej jednak, kiedy doświadczamy gwałtownych zmian w widzeniu lub innych niepokojących objawów, powinno nas to skłonić do konsultacji z okulistą.
W rzadkich sytuacjach zdarza się, że odłączające się ciało szkliste w oku „pociąga” za sobą siatkówkę. Wówczas może dojść do tzw. odwarstwienia siatkówki – groźnego schorzenia, które może spowodować całkowitą i nieodwracalną utratę wzroku. W takich przypadkach konieczne jest wdrożenie odpowiedniego leczenia, a czasami wykonanie operacji, aby uratować wzrok.
Aby rozpoznać tylne odłączenie ciałka szklistego, specjalista musi wykonać dokładne badanie dna oka po uprzednim rozszerzeniu źrenic. Badanie jest całkowicie bezbolesne, nieinwazyjne i nie wymaga szczególnych przygotowań ze strony pacjenta.
Do tej pory nie opracowano skutecznych metod leczenia tylnego odłączenia ciała szklistego. W większości przypadków objawy ustępują samoistnie po całkowitym oddzieleniu się szklistki od leżącej pod nią siatkówki. Ważna jest jednak samokontrola i szybka reakcja na wszelkie niepokojące symptomy. W ten sposób można wcześnie wykryć problem oraz zapobiec powikłaniom.
